![]() |
| Altar maior da Capela de Santa Mariña. Foto cedida por Xosé Couñago |
En todas as igrexas e capelas hai imaxes de virxes e santos, pero non sempre é sinxelo saber a súa procedencia e o seu autor. A mellor forma de investigar sería consultar os libros de fábrica de cada parroquia ata atopar o rexistro da chegada da imaxe. Un traballo inxente que quizais nun futuro a dixitalización de documentos nos facilite. Pero ás veces, as casualidades fan que descubras vinculacións entre imaxes tan dispares como son a Virxe das Angustias da Capela de Santa Mariña e a Virxe do Carme da Igrexa de Cesantes.
A imaxe da Virxe das Angustias da Capela de Santa Mariña
Entre as buscas que realizo atopei unha estampa da Virxe das Angustias na que se pode ler: “Ramón Núñez. Catedralicio de Modelado de la Escuela Especial de Artes e Industrias”. Trátase de Ramón Núñez Fernández que exerceu dito cargo como mestre da Universidade de Santiago entre 1894 e 1910. Este dato xa nos ofrece unha datación aproximada da chegada da imaxe a Redondela.
![]() |
| Estampa da Virxe das Angustias. todocoleccion.net |
A Virxe do Carme de Cesantes.
Na base desta virxe podemos ler nunha chapa:
Párroco: D. José Dávila
Donante y propietario: D. Juan Castro Lago
Camareras: Dª Dolores Lago V. De Castro
Dª Ana C. de Castro
Año de 1902.
![]() |
| Base da Virxe do Carme. Foto cedida por Jose Antonio Martinez Fdez |
O cura era José Dávila Albán quen exerceu en Cesantes desde decembro de 1880 ata o seu falecemento a finais de 1917. (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/10/curas.html ). O doante sería Juan Castro Lago, caixeiro da casa consignataria da Mala Real Inglesa, e as camareiras a súa nai, Maximina Dolores Lago Cobián, quen exercera de mestra en Redondela, e a súa dona Ana Carrasco. Era unha familia moi coñecida en Redondela porque o seu irmán, Casto Castro Lago, era secretario do xulgado e a súa irmá, María Castro Lago, era directora da escola de nenas de Redondela.
Segundo recolleu José Antonio Martínez Fernández da súa tía Muchita: “...a Santa (Virxe do Carme de Cesantes) foi doada por unha tal Dña. Ana cando Sña. Josefa a Valdiña llle comprou unha propiedade (onde imparte clase Elena a do Porco diante do que fora o campo de fútbol do Arenas)...”.

Virxe do Carme. Foto cedida por Xosé Couñago
En canto a autoría da imaxe unha nova do xornal La Idea de outubro de 1902 danos a resposta:
Si el 25 del actual llega a este pueblo la imagen de la Virgen del Carmen que nuestro querido amigo D. Juan Castro Lago encargo al escultor Sr. Nuñez de Santiago, se celebrara. el domingo proximo en la iglesia de Cesantes la bendicion de dicha imagen cantandose misa, solemne y saliendo luego la procesion. Dichos cultos revistaran toda la magnificencia y solemnidad posibles.
Es de esperar que a tal funcion religiosa asistan numerosos fieles de este pueblo.
Queda claro así que o autor da imaxe da Virxe do Carme é Ramón Núñez Fernández, o mesmo escultor que realizou a Virxe das Angustias da Capela de Santa Mariña.
Noutra nova recóllense os festexos que se realizaron con motivo da chegada do santo:
Como digimos se celebró en Cesantes, el 26 del más próximo pasado, la función religiosa que nuestro querido amigo D; Juan Castro Lago costeó en honor de la. Virgen del Cármen. Se dijo en aquella parroquial misa cantada, estando la parte musical á cargo de D. Generoso Muiños,
saliendo después la procesión que recorrió. el trayecto acostumbrado.
La vara del estandarte la conducía. D. Juan Castro y los cordones eran recogidos por el alcalde D. Avelino Giraldez y el médico D. Isidoro Queimaliños. Lo más notable y saliente en esta festividad, aparte de los cultos celebrados que resultaron expléndidos, es la belleza de la nueva imágen que es una verdadera obra de mérito, tanto apreciandola en conjunto como minuciosamente, y honra á los talleres del Sr. Nuñez de Santiago, donde todas las personas que la han visto hicieron verdaderos elogios de su escultura y personalmente oyó por ello el Sr.. Nuñez sinceras y justisimas Felicitaciones.
Orgulloso también debe estar el Sr. Castro Lago, pues la imagen no deja nada que desear y seguramente habrá llenado todas sus aspiraciones.
Con motivo de la función que se celebraba y de la bendición de la nueva imagen, obsequió el Sr. Castro con un suculento almuerzo a varios amigos, entre los que se hallaban su señora madre y esposa y los señores abad de Cesantes, Redondela y Reboreda, el coadjutor de la primera parroquia nombrada, D. Manuel Pérez Alban, D. juan_ Castro Lago, D. Isidoro Queimaliños, D. Avelino Giraldez, D. Casto Castro, D. Ramon Nuñez, D. juvencio Rodriguez Parrado, D. Generoso Muiños D. josé Borines Sobrino, D. Ramon Muiños, D. Tomás Lago Garrido y el director de este semanario D. BuenhijoPérez Sobrino; quienes han agradecido muchísimo tal deferencia.
Por la tarde la música tocó algunos números á cuyos acordes bailó la juventud de esta villa y de la_ parroquia citada; y á la puesta del sol se condujo á este pueblo, ,procesiónalmente la nueva Virgen del Cármen hasta la casa de la camarera D“. Dolores Lago. ¡
Antes de terminar estas" lineas cúmplenos hacer presente y ensalzar los sentimientos religiosos de nuestro amigo D. juan Castro quien siguiendo la tradicion de su familia conserva
especial devoción á la Santísima Virgen del Carmen.
Ramón Núñez era natural de Cádiz, formándose en Zamora, con Ramón Álvarez, e Madrid, con Juan Samsó. Algunha das obras realizadas durante a súa estadía en Santiago serían: as figuras da fachada da Facultade de Xeografía e Historia, as virtudes teologais do tímpano da fachada do Mosteiro Mercedario de Conxo (Hospital Psiquiátrico), figuras das Virtudes nos sepulcros da capela da Comuñón na catedral, imaxes da Fe e a Esperanza, nos sepulcros dos arcebispos Bartolomé Rajoy e Lope de Mendoza tamén na catedral, o frontón da Facultade de Menciña e os bustos de Montero Ríos e Cervantes.
![]() |
| Ramón Núñez cara a 1894. La Opinión El Correo de Zamora |
En 1908, recibe a medalla de prata da Exposición Hispano Francesa coa obra “Defensa del reducto del Pilar”.
En 1911 trasládase á Universidade de Valladolid onde ocupará a cátedra de modelado na Escuela de Bellas Artes, facultade da que foi director entre 1912 e 1924, e o cargo de Escultor Anatómico de la Facultad de Medicina. Remataría a súa carreira en Madrid entre 1931 e 1937.
Outras obras deste escultor serán: Sagrado Corazón de Jesús nas Torres da Catedral de Valladolid (1923), da igrexa parroquial de Fuentes de Béjar (1929) e de Puertollano, Ciudad Real (1930); Nuestra Señora de Lourdes, na Igrexa Parroquial de San Ildefonso, Valladolid (1917) e na fachada do Colegio de Nuestra Señora de Lourdes, Valladolid (1924); La Sentencia, “paso” procesional, Cofradía de la Vera Cruz, Zamora (1925); 1926.- Bustos dos doutores D. Luis Mercado e Daza Chacón nos xardíns da Facultad de Medicina de Valladolid (1926); Cristo Rey, para o Apostolado de la Oración, Igrexa do Sagrado Corazón de Jesús e San Ignacio de Loyola, Valladolid (1927); Cristo Yacente, Cofradía del Santo Sepulcro, Palencia (1927)...
![]() |
| Fachada da Facultade de Xeografía e Historia. Universidade de Santiago |
Autor: Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA
O cemiterio dos Eidos da vila de Redondela. Xosé Manuel Moreira Docampo. Concello de Redondela, 2022.
Mestras de Redondela. 1900-1945. Ed. Asociación de Mulleres Xanela.
La Idea
Galiciana- http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es => La Correspondencia Gallega, El Pueblo Gallego, El Noticiero Gallego, El Diario de Pontevedra, El Ideal Gallego, Correo de Galicia, El Magisterio Gallego...
Aportes: José Antonio Martínez Fernández
ANDRES ORDAX, Salvador. Notas acerca del escultor Ramón Núñez Fernández, en Santiago de Compostela. Norva Arte Nº34 (2014).
El arte en Béjar. 1900-1950. Pablo Puente Aparicio. Centro de Estudios Bejaranos
file:///C:/Users/super/Downloads/Dialnet-ElArteEnBejar19001950-4645217.pdf
Cofradías Sacramentales, de Gloria y Devocionales en Valladolid. Francisco Javier Juárez Domínguez.
https://gloriasdevalladolid.blogspot.com/2012/02/el-escultor-ramon-nunez-fernandez.html
El Correo Gallego
https://www.elcorreogallego.es/opinion/2022/01/26/ramon-nunez-109735462.html
La Opinión de Zamora
NOTA: (Pendente de ler)
ANDRES ORDAX, Salvador. Monumentales virtudes teologales, del escultar Ramón Núñez, en el Hospital Modelo Psiquiátrico de Santiago de Compostela. Revista Abrente. Vol. 46. Año 2014. Páx. 333.
ANDRES ORDAX, Salvador. De Santa Cruz a lo más alto. Ramón Núñez F. Matheu, “el escultor de las alturas” (según F. Cossío). Universidad de Valladolid, 2020.





No hay comentarios:
Publicar un comentario