 |
San Sebastián. Foto: Igrexa de Redondela.
|
Festa celebrada o
20 de xaneiro en Redondela. Cóntase, que a devoción da vila
por este santo, débese a que escoitou os rezos dos crentes ante a
ameaza da peste, librando aos redondeláns desta enfermidade. Isto
levou á creación da Hermandad de San Sebastián, que estaba
vinculada ao gremio dos toneleiros, en 1791. (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/confrarias-e-outras-asociacions.html
).
Esta confraría debeu ir a
menos ata que o 1 de xaneiro de 1862 prodúcese a súa
reorganización, con acta firmada por Isidro Álvarez Piñeiro
(párroco de Redondela), José María Carreira, Juan Esteiro, José
Novás e Juan Otero. O
primeiro artigo das súas constitucións sería: “Esta
asociación, que se denominará S. Sebastián, podrá formarse y
tendrá entrada en ella todas las personas que quieran inscribirse a
condición de que tengan buenas condiciones o costimbres morales y no
carezcan de uso de la razón”. Na
lista de confrades dese ano de 1862 constaba de 11 asociados, 9
señoras e 4 “hermanos artesanos y menestrales”.
Ademais de veciños do casco
urbano de Redondela, nesta relación figuraban membros de Reboreda,,
Cesantes e O Viso.
A cota de entrada que tiñan estipulada era dunha libra de cera ou
equivalente, para os maiores de 40 anos, e a metade para os menores
de esa idade cabezas de casa ou pais de familia.
Nunha acta do párroco de Redondela Bernardino Couñago Beasada, do
7 de decembro de 1882, ocupando a sede tudense Fernando Hué,
procedeuse a examinar os documentos e as reliquias que de San
Sebastián e San Lorenzo existían na imaxe do santo. En dita
documentación con data de 24 de xuño de 1692, expoñíase que ditas
reliquias foran traídas de Roma, sendo párroco Jerónimo Calvo
Salcedo.
Nun vello xornal
atopo varios datos sacados do libro de actas desta irmandade:
En 1866 se había
pintado la imagen, así como la capilla, importando esta obra la
cantidad de 1.316 reales.
En Junta general celebrada el 3 de febrero de 1881, se acordó,
con entusiasmo general dar las gracias al socio Domingo Fernández
por haber regalado al Santo un bastón con puño y regatón de plata.
El 23 de octubre
de 1881 la Junta directiva de la Hermandad que presidía don Joaquín
Sánchez, acordó, en vista del mal estado en que se hallaba la
sagrada imagen, enviarla a pintar a Tuy, dejando a criterio del
párroco la elección de artista que la deje al mejor gusto de todos.
Esto se hizo con el producto de limosnas de todos los socios que
aportaron según relación, 315 reales. La obra importó, según
recibo, 500 pesetas, comprendiendo ojos nuevos, pestañas y llagas de
cristal.
En el año 1882
los mayordomos José Fernández Carrera y Manuel Otero dispusieron
que se pintase la sagrada reliquia a sus expensas, construyendo
también un anda para salir en procesión. La Junta general acordó
se hiciese constar en acta a fin de que “llegue a conocimiento y
recuerdo de todos los venideros”, dándose también las gracias a
la mayordoma Soledad Muíños, por sus sacrificios en beneficio de la
Hermandad.
En 26 de
diciembre de 1884: “A consecuencia de un gran desengaño que en
muchos años está notando la Junta, prohíben terminantemente la
colocación de cadenas en la imagen del Santo, ya que además de ser
una risa para las personas forasteras que contemplan a este pueblo
con poca civilización y causan daños en la pintura del Santo”.
En 14 de junio
de 1886 se hizo el escudo de plata que lleva el estandarte de la
Asociación en la conducción de cadáveres de los hermanos
fallecidos. Se emplearon tres gargantas de plata pertenecientes a la
Asociación y pedazos de dicho metal que gratuitamente ofrecieron
varios vocales.
Nunha nova de 1901 dáse conta de que ese ano na procesión estreouse
un estandarte regalo dos devotos residentes en Lisboa e Manaos. O
estandarte fora bordado no Convento de la Enseñanza de Vigo.
A principios do século XX, a noite anterior se
poñían a arder barricas cheas de alcatrán
na Praza de Abastos. No día de San Sebastián, pola tarde, cando
saía a procesión, na Alameda disparábase un canón e do ceo caían
paracaídas e lambonadas, facendo as delicias dos nenos. Pola noite
había baile na sociedade.
Ao día seguinte
era o da Astilla, festa dos carpinteiros. A familia que
acollía a festa gardaba o pendón na súa casa ata o ano seguinte.
Pola noite tamén se celebraba baile.
Ata mediados de
século a xente lanzaba fogos ao paso da procesión e os capitáns
dos barcos competían a ver quen lanzaba máis fogos o día da festa.
Aínda hoxe en día (2025), esta tradición mantense co lanzamento de
numerosas bombas de palenque ao paso do santo.
Outra tradición
era a”entrega do ramo”.
Un exemplo o temos en 1957, cando se lle fai entrega do ramo aos
novos mordomos, José Palmeiro Fernández e Manuel García Casqueiro.
No acto pronunciou un discurso o presidente da Irmandade, Luis
Alfonso Pereira, e os mordomos obsequiaron ás autoridades e
invitados no salón do bar La Torre.
A festa estaba indo
a menos, xa se reducira de 3 a 1 só día, cando deixou de ser
festivo alá polos anos 80. Na actualidade segue a facerse a tirada
de bombas e a condución da imaxe da igrexa de Redondela á de
Vilavella pero con pouca asistencia de fieis.
Autor: Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA
As vilas de Redondela nos tempos do Catastro de Ensenada: Xoán
Miguel González Fernández. Ed. Concello de Redondela.
Galiciana-
http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es
=> El Pueblo Gallego, El Correo Gallego.
Tramancazos