Comezou
a traballar como actriz de dobraxe en 1989, participando
principalmente en series de animación para a TVG. Poderiamos
citar aquí a personaxe de Shizuka en Doraemon o gato cósmico e
as series
Dragon Ball Z,
One Piece, Vickie o viquingo, Shin Chan, O detective Conan...
Tamén participou na dobraxe en galego de varias películas,
destacando a interpretación de Ginny Weasley na saga Harry Potter.
Tamén interviría
na dobraxe de
Sucedeu en Manhattan, Gremlins ou Non sen a miña filla.
Actor,
autor
e director
teatral. Membro
das
compañías
Pés
Ceibes, Titereficcións,
Monifate
Teatro e
Teatro Ó
Cubo, este
último xunto a Sofía Espiñeira e Alfredo Pérez.
Compaxina
as actuacións coa continuación da súa formación con mestres como
Stephen Mottram, Chris Geris, Paco del Águila, Salvatore Gatto…, estudando na
Escola UNIMA España. Titulado como Técnico Superior en Animación
Sociocultural e especializado na animación teatral e na promoción
das artes escénicas. En
2022
recibiu
o premio
fin de carreira de
Artes
Escénicas da
Xunta de Galicia,
dotado con 3.500 euros, na modalidade
de arte dramática.
Participa
na coordinación de espazos culturais como “Colectivo Tachán” e
na
realización de “Ficción Sonora” na Semana Cultural do IES Porto
do Son. Forma
parte do equipo docente da escola de teatro e danza Espazo Aberto.
Con
Xosé M. González forma
o proxecto teatral o Caso R e, en 2023, presentan
“As mulleres do téxtil” unha obra homenaxe a todas as mulleres
que traballaron na fabrica de Regojo e
que será representado polo grupo de teatro de Reboreda e por
alumnado do IES Floriani.
Fundador da compañía Educateatro e produtor da mesma. Despois de
debutar con Os tres porquiños, no
2015 estrea a súa segunda obra, Carapuchiña Vermella e
no 2017 Pinocho. Con
estas obras sairá de Galicia realizando xiras nacionais. O
seu seguinte paso sería reinventarse co Circo de Nadal.
Espectáculo que mistura teatro
con actuacións de equilibrismo e malabarismo por artistas de varios
países.
En 1955 estreouse en Arxentina
a película Un regalo para Laura dirixida
por Julio Saraceni e protagonizada por Lolita Torres, Alberto Berco,
Isabel Pradas e Francisco Álvarez. Esta
película gravada en branco e negro tiña a sorpresa final de que os
catro últimos minutos eran en cor. Neste filme a música española
tiña un papel protagonista, participando: a falla valenciana El
Turia, o Círculo Aragonés e a Casa de Galicia, cos conxuntos
“Airiños” de
Celia Caneda e “Los Redondelas”.
Este último, como o seu nome indica, era un grupo de redondeláns
emigrantes en Arxentina. Algúns dos seus membros tamén participaban
no “Cuadro Vocacional Redondela”, agrupación
teatral que nese mesmo ano de 1955 presentaron a obra “Rocas
y Sangre”, escrita polo tamén
redondelán Conde Alvedosa, pseudónimo dun membro da familia
Bujones.
Estrea
de “Rocas y Sangre”. De pé: Severo Míguez, Jorge Bujones,
Francisco Cayetano, Donato F. Ron,
Jesús Fernández e Manuel Cayetano. Sentados: Silvia
da Riva, Flor Moysi,
Nora da Riva, Zulema Paz, Elvira Rodríguez e Olga da Riva. Foto cedida por Laura Cayetano.
No
seguinte enlace podedes ver a película completa:
Director de cine.
En 2018 presenta o seu primeiro traballo “Sevilla y gomorra”,
unha ollada documental a unha noite de esmorga dun grupo de amigos na
cidade andaluza. En 2022 presenta a primeira longametraxe “Cuando
toco un animal”, película intimista sobre as novas
sexualidades e forma de relacionarse da chamada “xeración
millenial”.
Juanjo Amoedo. Festival Internacional de Títeres de Redondela
Ideólogo
do Festival
Internacional de Títeres de Redondela. A
súa iniciativa fixo posible este festival, formando
parte da organización
das primeiras edicións. Un
tráxico incendio na súa vivenda
remataría coa súa vida.
Na súa honra ao
festival engadíuselle o nome de Memorial
Juanjo Amoedo.
No ano 1987 estrease a película “Redondela”,
dirixida por Pedro Costa e protagonizada por Patrick Newell, Carlos
Velat, Fernando Guillén e Carlos Larrañaga. Rodada
principalmente en Vigo, pero con algunha escena en Redondela, rodándose no interior
do convento de Vilavella.
A
película estaba baseada nun caso real, coñecido como”caso
Reace” (Refinerías del Noroeste,
Aceites y Grasas S.A). En 1972 desapareceron 4.052 toneladas de
aceite de oliva en Guixar (Vigo). Isto provocou un escándalo no que
estaba implicado Nicolás Franco, irmán do Generalísimo.
Durante a instrución do sumario foron asasinados varios acusados
e testemuñas
do caso, un deles nunha cela do cárcere de Vigo. No
xuízo tampouco puido comparecer o denunciante porque tamén
falecera.Ao
final nin o aceite apareceu nin caeu ningún alto cargo.
¿Que tiña que ver
Redondela neste asunto? Pois practicamente
nada, parece ser que a empresa fundouse nesta vila, pero no momento
dos feitos a central estaba localizada
en Guixar (moitas informacións sitúan
Guixar en Redondela, cando en realidade pertence a Vigo). A parte
disto, houbo rumores de que o aceite foi agochado no alto da
Encarnación (Chapela) ou na nave coñecida como a
Fedora na Portela, pero nunca se
demostrou nada. No caso da Fedora a nave
estaba alugada pero os depósitos nunca chegaron a encherse.
Convocatoria de xunta de accionistas de REACE.
O
caso pasou a historia como Reace o
aceite de Redondela, o
que provocou as protestas, con pouco
éxito, do alcalde de Redondela pola mala imaxe que daba do noso
Concello.
En canto á
película tamén deu que falar coa misteriosa desaparición do actor
protagonista, Patrick Newell, poucos días antes da proxección da
mesma. Ao final todo pareceu ser un truco de marketing para unha
película que pasaría sen pena nen gloria polas carteleiras
españolas.
Botella de aceite REACE de 1 litro. Foto: todocoleccion.net
La Casa de la Troya, figurantes de Redondela. Foto cedida por Fernando Cabaleiro Santos
Entre as primeiras gravacións
cinematográficas que se realizaron en Redondela podemos citar que o
24 de xuño de 1925 embarcaron para España os señores Rodríguez e
Cora representantes dunha compañía cinematográfica que viñan
rodar unha película para a Unión
Agraria de Parroquias Unidas de del Distrito de Porriño
nas parroquias do distrito e Tui, Redondela, Vigo,.... En novembro
dese mesmo ano a sociedade organizou un festival artístico para
conmemorar o seu segundo aniversario e a beneficio total da cinta
cinematográfica.
En canto ás
películas rodáronse en Redondela as seguintes:
Maruxa (1923). Película
rodada en Vigo e en Cedeira na propiedade “La Chicharra”.
Dirixida por Henry Vorins e interpretada por Paulette Landais e
Florián Rey.
Promoción de Maruxa na Chicharra Foto: Pacheco
Carmiña
flor de Galicia (1926). Rodada en Oporto e, entre outras
vilas galegas, en Cedeira (Redondela), na leira “La Chicharra”.
Dirixida polo italiano Rino Lupo e interpretada por Maruja del
Mazo, Irene de Salazar, Eduardo Prados...
Carmiña flor de Galicia. Fotograma na Chicharra. rodadoengalicia.galiciafc.org
A
Chicharra a
partires do
minuto 30’.
Alalá. En setembro de 1934 rodouse na nosa vila esta
película, con guión do novelista López de Haro.
La casa de la Troya (1959). Baseada na novela homónima
de Alejandro Pérez e dirixida por Rafael Gil. Contaba no seu reparto
con Arturo Fernández, Ana Esmeralda, José Rubio, Julio Riscal, Pepe
Isbert e Manolo Morán. Graváronse varias escenas desta película no
Pazo de Pousadouro e nunha finca, coa igrexa de Reboreda ao fondo, na
que se representou unha romaría na que participaron como extras
mozos e mozas da vila.
Rodaxe de La Casa de la Troya en Reboreda. El Pueblo Gallego
Rodaxe de La Casa de la Troya no Pazo de Pousadouro. El Pueblo Gallego
Parte
4-Igrexa de Reboreda a partir 8’35’’
Parte
5-Pazo de Pousadouro
Rías Gallegas(1961).
Primeiro documental galego en cinemascope e color. Rodada en
1956 no
peirao de Cesantes, Vigo, Marín e Arousa. Obra
do
enxeñeiro Pedro Bandin e o cámara Juan Mariné.
1956, rodaxe de Rías Gallegas en Cesantes. Foto Siorty
La Familia Colón. Cap.
22. Un hombre llamado Redondela (1966).Serie
TVE. Capítulo
con escenas do casco urbano de Redondela.
Más allá
del río Miño (1969). A acción desenvólvese en Santiago e
numerosas poboacións da provincia de Pontevedra. Película do
director galego Ramón Torrado, conta no reparto con: Nino del Arco,
Gustavo Rojo, Enriqueta Carballeira, Luis Marín, “Xan das Bolas”
e “Tip”.
Lejos
de los árboles (1972).
Película-documental dirixida por Jacinto Esteva, na que se recollen
ritos e tradicións de diversas localidades españolas coa morte como
fío
condutor.
Nela podemos ver á Coca perseguida pola rapazada no peirao de
Cesantes e imaxes da danza das espadas na praza da Constitución.
Diario de
una asesina (1973). Rodada especialmente en Vigo e Pontevedra
ademais de no Pazo de Torrecedeira. A dirección do filme correu a
cargo de Manuel Mur Oti, vigués de nacemento, e os principais
protagonistas foron Marisa Mell e Anthony Stephen.
Los caballeros del boton de ancla (1974). Película de Ramon
Torrado na que aparece o paso do tren polo viaduto de Fontán coa
illa de San Simón ao fondo.
Loca por el circo (1982).
Película infantil de Teresa Rabal con algunha escena rodada en
Cesantes.
La hora
bruja (1985).
Película protagonizada por Paco Rabal, Concha Velasco e Victoria
Abril. A trama ten lugar en Mondariz Balneario e os concellos da
contorna, rodándose algunha escena en Rande.
Esperanza
(1986).
Curtametraxe de 35 minutos rodada por Chano Piñeiro en Vigo,
Valladares e Redondela.
El juego de los mensajes invisibles (1991).
Gravado no Pazo de Torrecedeira. Dirixida por Juan Pinzás e
protagonizado por Antonio Ferrandis, o mítico Chanquete
de
Verano Azul. O
reparto tamén contaba con Eusebio Poncela, María Barranco e Jose
Luis López Vázquez.
La novia de
medianoche (1997).
Con escenas
no Pazo de Torreceira. Antonio Simón dirixiu nesta película aos
actores: Francisco Rabal, Nancho Novo, Juan Diego, Esperanza Roy e
Laura Ponte.
Las noches
de Constantinopla (2001). Rodáronse varias escenas no Pazo
de Torrecedeira. Do director Orlando Rojas, contaba no seu reparto
con Paco Rabal, que volvía a Cedeira co seu neto Liberto Rabal.
Galactea. A
conquista da vía láctea. (2002).
Película de cine fantástico xuvenil rodada en Redondela, Vigo,
Vilagarcía, Mondariz e Forzáns.
Fotograma de Galactea na Casa da Torre. fantasio.es
O Lapis do
Carpinteiro (2003). Protagonizada por Tristán Ulloa, María
Adánez e Luis Tosar. Basada na novela homónima de Manuel Rivas.
Conta no seu reparto co redondelán Tatán. Escenas rodadas na praia
de Cesantes.
La Promesa (2004).Dirixida por Héctor Carré e protagonizada por Carmen Maura.
Rodaxe dalgunhas escenas no Pazo de Torrecedeira.
Carmen Maura en La promesa. www.alamy.com
Heroína
(2005). Protagonizada por Adriana Ozores. Escenas na praia e o
cemiterio de Cesantes. Nesta película ademais, participaron os
redondeláns: Tatán, Borines e Andrés Giráldez; compoñentes do
grupo de monicreques Tanxarina.
Heroína, fotograma. La Voz de Galicia
Canciones de amor en Lolita's Club (2007). Película de
Vicente Aranda, na que aparece a ponte de Rande.
Mar Libre
(2010). Mini-serie de dous capítulos con escenas no Pazo de
Pousadouro e a participación do actor redondelán Jose Ángel Egido.
María Soliña(2019). Película rodada por Ignacio Villar en varios puntos de
Redondela e Cesantes con Emma Suárez como rostro máis recoñecible.
Autor: Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA.
Galeguismo e
sociedade na Redondela da Segunda República. Lois Barros.
Edicións do Castro.
Primeros
tiempos del cinematógrafo en España.
Coordinador: Juan Carlos de la Madrid. 1996, Universidad de Oviedo.
En
Galiciana-Biblioteca Digital de Galicia. Xunta de Galicia:http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es=>
El Pueblo Gallego, La Integridad, El Correo de Galicia (Buenos
Aires), El Heraldo Gallego
A primeira proba dun cinematógrafo en Redondela fíxose na casa de
Fontán, na Ribeira, no ano 1899.
O primeiro cine
que atopo documentado é o Cinema
Artístico, máis tarde coñecido como
o Cine Imperial.
Estaba situado na Travesía, actual rúa José Regojo, coa cabina de
proxección no solar onde tiña un garaxe Bienvenido Míguez.O cine estaba dividido en xeral e
preferencia. A parte de xeral tiña os bancos cravados ao chan de
terra, para que non os romperan cando había pelexadas. Estivo a
cargo de Nicolás Campuzano, pioneiro cinematográfico de Redondela,
acompañado na billeteira
pola súa muller dona
Fe. Colocábase a carteleira na Praza de Abastos, nun lugar o
bastante alto para que os nenos non lla romperan. Nos anos 40, a
entrada custaba
40 céntimos en xeral e 60 en preferencia. Como non todos podían
permitirse pagar a entrada, segundo
os cartos que se tiveran entrábase antes ou despois (algúns con
cinco céntimos apenas chegaban ao final). Cada vez que se abrían as
portas se molestaba aos que xa estaban dentro e o público de xeralprotestaba gritando: “¡Esa
porta
don Nicolás!”. Outros gritos típicos
eran “¡Arriba don Nicolás!” ou
“¡Abaixo don Nicolás!”,
cando a película se descentraba. A cousa viña de vello como amosa
un xornal de outubro de 1925: “Rogamos
ao señor alcalde ordene
concorra
unha parella da Garda Municipal ás sesións que se celebran no cine
da rúa Francisco de Federico, pois é tal o balbordo nas localidades
de xeral, que dubidamos se estamos nun país civilizado ou nunha das
zonas insubmisas
do Rif”. O 20 de novembro de 1932
proxectou a primeira película sonora na vila titulada “La
Canción del día”. Uns meses antes,
en maio, o seu propietario, o señor Campuzano, deu unha función a
beneficio dos pobres da vila para que puideran
desfrutar das
Festas da Coca.
O 11 de decembro de 1926 chega a Redondela o Cinemóvil Reclame.
Nuevo Cinema posteriormente as cocheiras de Aurelio García Foto de Carlos Muíños "Dula"
En decembro de
1927 anúnciase que Francisco Míguez Esteiro construíra un edificio
na rúa Ribeira para destinalo a salón cinematográfico. O proxecto
atopábase á espera do informe da Xunta Provincial de Espectáculos
e descoñezo se chegou a abrirse ao público.
En xaneiro de 1928
autorízase áSociedade de Agricultores de Chapela para dar
sesións públicas de cine no seu local
No nadal de 1931 inaugúrase o Nuevo Cinema coa película
“Varieté”. Neste cine daría Castelao unha conferencia
sobor do arte da caricatura o 6 de outubro de 1932, “media hora
antes do acto non se podía entrar”. Ao ano seguinte sería un
mozo estudante de dereito, Francisco Fernández del Riego, o que
daría unha conferencia o Día de Galicia. Pouco despois pecharía
este cine, que sería re-inaugurado o 13-10-1935.
En marzo de 1932
lévase á sesión da corporación municipal a petición de instalar
un cine no recheo da Alameda, deixándose o asunto para á seguinte
reunión.
Na
primeira metade dos anos 30 tamén aparece o Cinema
Rotalty. En maio de 1936 o seu dono
cede o local para dar funcións os xoves a beneficio da Festa da
Coca. As cousas trocarían co estalido da Guerra Civil e en maio de
1935 celébrase neste cine unha homenaxe a Alemaña
e Italia coa proxección da conquista de Abisinia por Italia e as
melloras agrícolas acadadas por Alemaña.
Cine Fantasio, antigo Cine Figueiral Foto: cinesdegalicia.educabarrie.org
Máis
tarde, Gonzalo Figueiral Caride abriría na actual rúa José Regojo, no 1945, o Cine
Redondela e, no 1948 na mesma rúa, o
Cine Figueiral
(despois a empresa Buhigas-Arizcun trocaríalle o nome por Cine
Fantasio). Este último, nunha
inspección de 1953 xa aparece como propiedade de José Godoy
Riveiro, dono tamén do Palermo e
o Caramuxo
en Vigo. Tiña un aforo de 572 localidades. Foi administrador deste
cine o pai do actor José Ángel Ejido, mentres
que a súa nai atendía a billeteira.
Todos
eles ademais de
cine facían as veces de teatro, ao igual que o Cine
Coca que abriría as súas portas no
1948 da man de Jaime Lago Maslloréns, empresario dono de varios
cines na provincia de Pontevedra. A finais dos 70 e inicios
dos 80, tanto o cine Fantasio como o Coca especializáronse en
películas de artes marciais, proxectando as de: Bruce
Lee, Bruce Le, Bruce Li, Los
hijos de Bruce Lee, El abuelo de Bruce Lee...
Na lembranza de todos os que desfrutamos
daquelas sesións sempre estará a técnica
do mono borracho. O Cine Coca pecharía
en 1984.
Cine Coca. Arquivo J. A. Xesteira
Tamén existiu un cine no alto de Cesantes chamado Cine San Simón
propiedade de Fermín Hortas Esteiro. Abriu as súas portas en
1960 e tiña 230 localidades. O 5 de xaneiro de 1975 ofreceu o
concerto da Coral Polifónica de Pontevedra. Ese mesmo ano pechou
temporalmente e de forma definitiva no 1986.
Cine San Simón. Foto: Arquitectura Industrial en la provincia de Pontevedra. Iria Sobrino Fagilde e Rai Iglesias, 2008.
Tralo citado peche do cine Fantasio a principios dos 90, Redondela
ficou sen cines ata a apertura do Cine 2R,
cine de curta vida e que
permaneceu aberto poucos anos. O cese da súa actividade produciríase
en xullo do 2008.
Cine 2R. Foto: Juan Migueles
Destacar por último ao Cine Club
Búrbida (creado no 1979 pola Asociación de Vecinos Búrbida),
o Cine Clube Claqueta (que programaba Cine na Rúa) e o
Cine Clube Fantasio (organizaba ciclos de cine de autor no
Cine 2R).
Autor: Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA.
Antonio Ocampo
Otero. Doctor en Medicina y Cirugía. Bodas de Oro(1939-1989)
Ernestina Otero
Sestelo. Pedagoga. Manuel Puga. Ed. do Castro, 1992.
Galeguismo e
sociedade na Redondela da Segunda República. Lois Barros.
Edicións do Castro.
O cine na provincia
de Pontevedra a través dos seus arquivos públicos. Director: A.
L. Hueso Montón. Universidade Santiago de Compostela. Xunta de
Galicia.
Se nos remontarnos a 1879 atopámonos co anuncio da actuación do
prestidixitador Fortuna na nosa vila.
Mago Yoscar. Faro de Vigo
O primeiro mago no Concello de
Redondela do que teño referencias foi o mestre da escola de Vilar
Infesta José Carlos Iglesias, coñecido artisticamente como o “Mago
Yoscar”. Nas súas actuacións ademais dos típicos trucos de
cartas e de desaparición de obxectos destacaba o de hipnotismo. Este
entusiasta profesor ademais de formar equipos de fútbol e balonmán,
realizou numerosas actividades escolares e, entre elas, deu renda
solta á súa afección creando en 1968 o grupo infantil de maxia
“Los Magic Brothers”, composto por seis prestidixitadores
e un faquir experto en tragar coitelas de afeitar. Debutarían ese
mesmo ano nas festas da Coca nun festival infantil celebrado na Sala
Parque La Junquera.
Tres de Los Magic Brothers de Villar, 1968. Foto Freire-El Pueblo Gallego
Máis
recentemente, a maxia atopou o seu oco na programación do festival
Artistas na Rúa,
na que comparten cartel con malabaristas, equilibristas, estatuas
viventes...
Actualmente volta a estar de moda este xénero e ata téñense
emitido programas adicados completamente á maxia na televisión.
Isto veuse reflectido
na nosa vila coa celebración, no
2009, do I Encontro de Maxia
e a presentación ante o público no 2011, do mago redondelán Eloy
Crespo co seu número “101
argucias y un imposible”.
Certame
organizado na Alameda dende o ano 2000 pola iniciativa de Luis
Crespo. Conta coa actuación de magos, pallasos, músicos,
malabaristas e equilibristas. Festival que tivo altos e baixos
incluído en varias ocasións na programación das Festas da Cooca. A
partires do 2016 celébrase complementando á Shopping Night, noite
no que o comercio local oferta promocións e descontos.
Ciclo
de Teatro Afeccionado
Vénse
celebrando no Multiusos do Piñeral do Crego, en Chapela, dende o
2012.
Lareta
-Humor na súa tinta
Lareta
é un festival
de monólogos en galego que dende o 2013 vén organizando o Servizo
de Normalización Lingüística, tendo actuado recoñecidos
monologuistas
como Quico Cadaval ou Víctor Fábregas. No 2017
pasou a chamarse Humor na súa tinta.
Festival
de Curtrametraxes e Diversidade Funcional Andaina
Nado
no 2013 dentro da programación do Redondela
en Curto.
Festival
organizado pola Asociación
Andaina de Persoas con Necesidades Especiais co
dobre obxectivo de naturalizar
e dar
visibilidade
á
discapacidade a través do audiovisual.
Festival
internacional de títeres de Redondela (Memorial Juanjo Amoedo)
No
ano 2000 celebrouse a primeira edición e dende aquela non parou de
crecer a asistencia de público. Neste certame teñen participado
grupos de puntos tan dispares coma Australia, India ou Arxentina.
Redondela
en Curto
Festival
internacional de curtametraxes organizado por Fernando Carreira
"Cuchi" dende o 2005. A proxección divídese en bloques,
elixíndose ao gañador co voto do público. Conta ademais cun bloque
alternativo chamado Sección Friki ou Sesión Golfa.
Á sombra deste festival
naceu o
Festival de Curtametraxes Andaina.
O
festival suspendeuse no 2019
por desacordos co Concello e
despois do peche de Redondela Tv,
proxecto da mesma persoa. Fernando Carreira marcharía daquela a
Soutomaior creando Soutomaior Tv
e o Festival Souto Pequeno. Co
troco do goberno , no 2020 retómanse unhas negociacións para volver
a organizar o festival que fracasan polo que Fernando da por
finalizada a traxectoria deste festival.
Outono
Teatro
Programación teatral do
Concello que nos derradeiros anos oferta obras de diferentes
compañías galegas.
Teatrarte
Festival de
teatro afeccionado organizado polo Concello e
que sería suspendido no 2012 por mor dos
recortes.
Teatro
Cativo
Programación
teatral do Concello dirixida ao público infantil.
Foto%20Laura%20Cayetano.jpg)
