Cales e cantas son as esculturas que podemos contemplar no noso
Concello? Tratarei de responder a esta pregunta tentando facelo por
orde cronolóxico.
Esculturas dos
xardíns da Alameda
En
1966 o Concello solicita
á
Deputación
Provincial que se ceda en depósito unha serie de esculturas
que se gardaban en desuso no Palacio Provincial.
Trataríase do
busto
de Alfonso XII, que
se conserva nas escaleiras da Casa do Concello, e dunha serie de
pezas de granito que se colocaron nos xardíns da Alameda: o
grupo escultórico de "Los Niños", unha cabeza tallada, a
talla da cabeza da esposa do Sr. Solís e uha cabeza de romano.
 |
"Los Niños". Foto:J. Migueles
|
 |
"Una cabeza tallada" Foto: J. Migueles
|
Castelao
Estatua
de Castelao na Alameda para conmemorar o centenario do seu nacemento.
A
inauguración o Día das Letras Galegas de 1987 sería
o colofón a unha serie de actos que comezaron un ano antes: Tren coa
exposición da súa vida e obra, actos na festa da Coca,
publicacións, partido pro-estatua CD
Choco-RC
Celta,
cen pezas conmemorativas de Sargadelos…
Trátase
dunha peza de bronce
de estilo figurativo sobre un pedestal de pedra, obra
de
Alfonso Vilar. Posteriormente serían colocadas na base dúas placas:
unha conmemorando os 50
anos do seu pasamento (2000) e outra
o Centenario
do Himno Galego (2007). Serían roubadas en
2015.
 |
Castelao. Foto: J. Migueles
|
Escultura a
Eduardo Blanco Amor
Con
motivo da creación do Premio Blanco Amor de literatura por
iniciativa do Concello de Redondela decidiuse homenaxear en
1982 a
este escritor cunha estatua. A
escultura obra de Juan Otero García “Eiravella”, representa unha
figura masculina cun neno no colo e outros catro rapaces na parte
posterior. Despois
dun breve período na Alameda e
das moitas críticas recibidas,
a estatua sería substituída por un reloxo de sol e desprazada ao
final do aparcamento do campo da feira. Nunca contou cunha placa que
identificase a obra.
 |
Homenaxe a Blanco Amor. Foto: J. Migueles
|
A Serea de Castelao (Reboreda)
En
1988
inícianse
as
obras de ampliación da
casa da Sociedade Labrego
Cultural
de Reboreda
polo arquitecto César Portela. Pouco
despois encárgase
a escultura do escudo de Galiza debuxado por Castelao á escultora
Ángeles Valladares. Varios problemas prolongan as obras durante seis
anos, polo
que a inauguración do edificio restaurado coa serea na fachada non
se produciría ata abril de 1994.
Muro de Berlín
A
principios dos anos 90 Manuel
A.
Figueroa Suárez cedeu
ao Concello dúas pezas do Muro
Berlín.
Daquela
non se tivo a sensibilidade necesaria e optouse por colgalas
literalmente dun piar do viaduto de Ourense. Alí permaneceron
abandonadas ata que se decidiu recuperalas. Despois dos traballos de
restauración realizados pos Xesús Cameselle Ben, en
2011 colocáronse
nunha vitrina nos xardíns da Xunqueira, diante do Multiusos.
As Penlas
En xuño de 2003, o conselleiro
de Cultura, o redondelán
Jesús Pérez Varela,
inaugurou na praza da Constitución a escultura das Penlas e
as Burras, figuras que acompañan á danza das espadas na Festa da
Coca. É obra do artista ourensán
Acisclo Manzano. Realizada
en bronce, ten
unha
altura de 2,55 metros e
un peso de 400 quilos.
O custe superaría os
42.000 euros. (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/festas-da-coca.html
)
Valle Inclán
En 2004 o Concello colocou un busto do escritor Valle Inclán na
Praza Figueroa. O lugar foi elixido porque nesta praza están os dous
primeiros locais que ocupou a Biblioteca Municipal, que recibe o nome
de Valle Inclán. En 2022 trasladouse á porta do Multiusos da
Xunqueira, sede actual da biblioteca. (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/09/edificios-e-espazos-publicos.html
)
O Capitán Nemo (Cesantes)
No
mesmo ano de 2004, colocouse unha estatua do Capitán Nemo na praia
da Punta sobre unha das bases dos postes que levaban electricidade á
illa de San Simón. Acompañan a esta estatua dous buzos na area que
tan só se poden ver con marea baixa. Homenaxease así ao escritor
Jules Verne, quen retratou a busca do tesouro de Rande na súa novela
Vinte mil leguas de viaxe
submarino.
A obra foi esculpida por Sergio Portela Campos en base ao deseño do
falecido Moncho Lastra. (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/redondela-na-literatura.html
)
 |
www.pueblos-espana.org
|
Monumento aos Mariñeiros (Cesantes)
Monumento
de homenaxe a todos os que perderon a vida no mar, aos que se lembra
todos os anos cunha ofrenda floral. Foi realizada tralo afundimento
do Bahía,
barco que naufragou en 2004, preto das Illas Sisargas, fronte a
Malpica, cando regresaba ao
porto despois da campaña da anchoa. Nesta
traxedia, provocada polas malas condicións do mar, falecerían os
dez tripulantes. (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/11/historias-do-mar-2-metade-do-s-xx.html
)
 |
Monumento aos mariñeiros
|
A
fonte da Danza das Espadas
En 2011 foi encargada ao escultor Ancisclo Manzano para instalala na
Praza Ribadavia. Ante a oposición veciñal estudáronse outras
opcións pero ata o de agora (2020) non chegou a ser instalada,
apesares dos
54.000 € que
custou a obra, que permanece abandonada nos terreos do Pazo de
Pousadouro.
Trátase
dunha fonte luminosa de seis metros de alto e a súa instalación
estaba valorada noutros 64.000 €
.
 |
A fonte. Foto publicada en Facebook
|
Virxe do Carme (Cesantes)
Por
encargo da Deputación de
Pontevedra, a Escola
de Canteiros de Poio instalou
en 2014 unha imaxe de
granito da Virxe do Carme acaroada á capela adicada á mesma na
praia da Punta. A escultura obra de
Rubén Gil Rodríguez mide
2’70 metros de alto, por
1,20 m de ancho e 0,70 m de fondo, cun peso de 4.500 kg.
Posteriormente engadíuselle outra talla contendo parte dos versos
adicados á illa de San Simón do trobador Mendiño (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/03/mendino-s-xiii-xiv-trobador-medieval.html
),
que mide
3,20 metros de alto por 2,90 metros de ancho.
 |
Virxe do Carme. Faro de Vigo
|
Escudo e símbolos
de Redondela
Durante
a reforma da zona verde
baixo o
viaduto de Pontevedra, a
escola taller de
emprego Vila Bela, ademais
de mesas con xogos e bancos tallados coa
Coca,
esculpiron un escudo de granito do Concello de Redondela de
2,5 metros, adornado
con elementos típicos da nosa vila como Xan Carallás, o choco e a
Coca. A
inauguración tería lugar en febreiro de 2017.
Muíño e Berete (Reboreda
/ Chapela)
En
2018 a escola taller do
Concello de Redondela crea
as esculturas dun muíño para a rotonda de Reboreda e a do berete
para a rotonda da Av. de Redondela (Chapela). Tamén deseñan
o parque do
solar ocupado anteriormente
pola casa de Fenosa
esculpindo as hamacas
de pedra.
Rosalía de Castro (Chapela)
En
xullo de 2018 preséntase a escultura de Rosalía de Castro na
alameda á que da
nome en Chapela dende
febreiro dese mesmo ano. É
obra do escultor ourensán Toni Ferrer. Na
súa base pode lerse: "En
lembranza
de Rosalía de Castro, muller
universal das nosas
letras".
Busto de don Luis (Vilar
de Infesta)
Homenaxe
ao cura Luis Gómez Jorge nas inmediacións do centro cultural.
Nomeado en novembro de 1961 párroco de Vilar de Infesta, Negros e
Cabeiro. En 1970 sería
designado
arcipreste de Redondela.
 |
Busto Don Luis. Foto: J. Migueles
|
Cabalo Enteiro. (Ventosela)
Cabalo de madeira realizado para o Artelixo 2014 (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2022/11/colectivos-e-festivais-musicais-historia.html
) por Carlos Graña. Instalada na Ruta das Pedras en
2019, durante a conmemoración do Día da Árbore. No acto
participaron CEIP Santo Paio de Reboreda, EEI de Ventosela, CMMC de
Ventosela e Artelixo.
 |
Cabalo Enteiro: Foto: J. Migueles
|
Xan Carallás
Por
iniciativa da Orde de Xan Carallás (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/xan-carallas.html
) o
2
de
maio de
2019 inaugúrase
esta estatua na Alameda. A escultura
é
obra de
Juan Vázquez Pérez, quen
exerce como mestre no taller de cantería do Concello.
 |
Xan Carallás
|
Rotondas de Cedeira e Cabanas (Cedeira/Trasmañó)
En 2019 a escola taller reforma estas dúas rotondas. A de Cedeira
coas tallas dun viaduto e a Coca, e a de Cabanas, que a citamos pero
que non conta con esculturas.
Peregrino
(Quintela)
En 2019 a escola taller Vila Bela II instala nun área de descanso
de Quintela a figura en pedra dun peregrino en pleno Camiño
Portugués para que os camiñantes podan fotografarse.
 |
Peregrino. Facebook Vila Bela
|
San Fausto (Chapela)
No
cemiterio de Chapela instalouse en 2020 unha estatua de granito de
San Fausto doada
polo empresario José Ángel Ballesteros Mosquera.
Regojo
En 2020 a escola taller de emprego Vila Bela III, inicia os
traballos de reforma da contorna que ocupara en tempos a empresa
téxtil Regojo (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/12/regojo-e-outras-empresas-textiles.html
), con elementos tallados en pedra que lembran a súa
actividade.
 |
Regojo. Foto: J. Migueles
|
Troita en pé.
Obra do Colectivo Koebra indultada no Artelixo 2021 e colocada no
inicio do Paseo do río Maceiras na edición seguinte. Feita con
material de refugallo sacado desta mesma corrente fluvial.
Monumento aos
fusilados no alto da Concheira (Trasmañó)
Escultura
instalada en 2021 en
lembranza das 21 persoas que foron fusiladas no alto da Concheira por
defender a República.
 |
Monumento aos fusilados. Foto: J. Migueles
|
Os xigantes e o
viaduto.
Grupo escultórico instalado diante do Multiusos da Xunqueira en
2021.
 |
Xigantes e cabezzudos. Foto: J. Migueles
|
A todas estas
esculturas habería que engadir as instaladas nas illas de San Simón
e San Antón, durante as obras de rehabilitación das mesmas.
 |
Unha das moitas esculturas na illa de San Simón.
|
Autor:
Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA
Blog
do Arquivo do Concello de Redondela.
http://arquivoconcelloredondela.blogspot.com
A nosa memoria. Vintecinco anos
despois. 1975-2000.
Sociedade Labrego Cultural de Reboreda.
Turismo
Ríass Baixas => https://turismoriasbaixas.com/
La
Voz de Galiciana
Faro de Vigo
Atlántico Diario
Radio Redondela
Facebook Concello de Redondela
Aportes Andrés Couñago Laxe e Daniel
Boullosa.
