Galería. Lavandeiras

1898 Lavandeiras na Xunqueira-Colección Salgado nº45-Real Academia Galega

Lavandeiras na Xunqueira cara a 1905. Postal cedida por José Luis Rodríguez Figueroa

1910. Lavando na Ponte de Vilavella ou Ponte dos Fornos. Publicada en Vida Gallega

1914 Lavandeiras na Xunqueira. Foto de Bonilla para Mundo Gráfico

1924 Lavandeiras na Xunqueira. Postal: Fototipia Thomas

1925. Lavandeiras no Muíños da Ponte (Reboreda). Colección Las Bellezas de Galicia

Lavandeiras na Xunqueira. Publicada en Galicia o oficio de vivir. Gonzalo Allegue. Ed. Nigra

Anos 50-60. Lavando detrás da igrexa. Publicada en

Redondela. Crónica gráfica dun pasado recente. María A. Leboreiro Amaro.

Anos 50-60. Na Ponte dos Pasais.

Redondela. Crónica gráfica dun pasado recente. María A. Leboreiro Amaro.

Lavandeiras na Xunqueira. Postal.

Anos 50-60. Lavandeiras. Foto cedida por J. A. Xesteira

Anos 50-60. Lavandeiras. Foto cedida por J. A. Xesteira

Lavando na Xunqueira un día de feira. Foto: Joaquim Morelló i Nart-AFCEC

 

Autor: J. Migueles

 

Helena Amoedo Barros (Redondela). Actriz de dobraxe en galego.

 

Helena Amoedo. Foto publicada en Fandom

Comezou a traballar como actriz de dobraxe en 1989, participando principalmente en series de animación para a TVG. Poderiamos citar aquí a personaxe de Shizuka en Doraemon o gato cósmico e as series Dragon Ball Z, One Piece, Vickie o viquingo, Shin Chan, O detective Conan... Tamén participou na dobraxe en galego de varias películas, destacando a interpretación de Ginny Weasley na saga Harry Potter. Tamén interviría na dobraxe de Sucedeu en Manhattan, Gremlins ou Non sen a miña filla.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Fandom. adobraxe.fandom.com

 

Dúas peixeiras de Redondela

 

Peixeiras de Redondela nos anos 50. Foto Bene-Museo Etnografico Ribadavia

 

       En 1977 en El Pueblo Gallego publícase o artigo “Notas de Mondariz”, firmado por M. L. V. no que se contan as andanzas de dúas peixeiras de Redondela por aquelas terras.

       “... del señor Manuel do Patelo (q.e.p.d), adquirieron este apelativo por que manufacturaban cestas achatadas llamadas «patelas» para las pescantinas de la Real Villa de Redondela, quienes como la famosa Marcela (q.e.p.d.) venían desde la villa del viaducto a través de todas las aldeas redondelanas, hasta llegar a Toutón, bajando a Vilar, para pasar el Tea, en la finca Samil de los señores Peinador, pasando por el entonces Troncoso (hoy Mondariz Balneario) hasta llegar a esta villa (en donde mucho se le apreciaba, por su carácter alegre y jovial), con sus patelas llenas de sardinas vivitas y coleando, tanto en las madrugadas de verano, como en las heladas del crudo invierno, cantando y bailando, con su compañera Rosiña de Vilavella (socia comercial, como ella le llamaba), la que en cierta ocasión, al saltar un «portelo» que interrumpía el paso de un sendero-atajo que utilizaban los propietarios de una finca sembrada de maíz, de Villar, antes de las pasarelas que atraviesan el río Tea. La cuitada Rosiña, tuvo la mala suerte, de «capotar», con su «patela» esparciendo el pescado por los suelos y quedando en posición de «cabeza abajo» y las piernas en alto, sobre la piedra, que taponaba el «portelo». Pero la Marcela, al verlo caer, y en aquella posición, le grita cariñosa a la Rosiña. Rosiña levántate muller, levántate que che se mira a combinación. Q.D.N.S. tenga en su santo descanso a nuestra cotidiaña visitadora con su «peixe fresquiño» y que presumía de poseer la mejor «patela», construída por los cesteros del Sesteiro mandarizano...

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Galiciana-Biblioteca Digital de Galicia. Xunta de Galicia:

 

María Pilar Rodríguez "Pili Carrera" (Redondela). Empresaria.

 

Pilar Rodríguez e Salomé Carreira. Foto: El Mundo.

Creadora da marca de roupa infantil “Pili Carrera”.

A principios dos anos 60 María del Pilar cosía roupa para a filla que esperaba e o facía tan ben que as veciñas comezaron a encargarlle prendas, o que supoñía un complemento na economía familiar ao soldo do seu esposo, Bienvenido Carrera, que traballaba como contable e comezou a vender os traxes pola comarca. Despois colocaron os traxes na tenda de roupa infantil que tiña o seu cuñado en Vigo e tivo tanto éxito que comezaron a chegar pedidos de outras tendas. Isto levoulles a crear en 1963 a marca “Pili Carrera” co nome dela e o apelido del e a abrir un primeiro taller no barrio do Calvario en Vigo.

En 1991 abriron a súa primeira tenda de roupa, tamén en Vigo. Desde aquela a expansión da marca chegou aos cinco continentes con presencia en países como Estados Unidos, Rusia, Japón, China ou Marruecos. A principios do presente século iniciou a súa expansión polos países árabes, abrindo tendas en Ryad, Kuwait e Abhu Dhabi. Aparte de roupa o mercado de negocio tamén se estendeu a mobiliario e perfumería. Chegou a contar con máis de 70 tendas propias e cos seus produtos en máis de 800 puntos de venta.

O feito de que en 2013, na coroación dos monarcas holandeses, as súas tres fillas vestiran a súa marca, deulle un impulso internacional á marca, si ben é certo que daquela xa contaban con celebrities como Gwyneth Paltrow na súa carteira de clientes. A partires daquel momento converteuse nunha das marcas favoritas da realeza europea, desde a princesa Sofía ata os herdeiros das coroas de Suecia ou Dinamarca.

En 2014 a empresa pecharía o ano cuns beneficios de sete millóns de euros, cifra que superaría amplamente ao ano seguinte, mantendo a súa sede central en Mos con máis de 200 empregados. Tan boas expectativas darían en pouco tempo un xiro de trescentos sesenta grados provocado por un mercado á baixa. Coa dirección da empresa en mans da filla de Pilar, Salomé Carreira Rodríguez, terían que acollerse en 2018 a un concurso voluntario de acredores e realizar recortes na empresa. Esta medida semellaba a salvación da compañía pero a chegada da pandemia provocou un novo golpe á compañía que en 2022 sería vendida á firma téxtil valenciana Orencio Sánchez.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

El Mundo

La Voz de Galicia

 

 

Dolores “Lola” Míguez Montes (Cesantes)

 

      

            Filóloga e mestra. Afeccionada á historia local, forma parte da directiva do Seminario de Estudos Redondeláns desde a súa fundación. Esta asociación publica un boletín con artigos do patrimonio e historia do concello de Redondela de varios autores. Tamén promove actos culturais principalmente de aniversarios de datas históricas da nosa vila.

Ten publicado:

Ernesto Casto Padín Lorenzo. Un poeta redondelán. Carlos Antuña e Lola Míguez. Ed. Coordenadora de equipos de normalización lingüística dos centros educativos de Redondela.

Parroquias de Redondela. Cesantes. Lola Míguez. SNL. Concello de Redondela, 2021.

 

Artigos publicados en SEREN:

Nº0. Cando a saudade me afoga. Dolores Míguez Montes. 2003.

Nº0. Cesantes abeirando o mar. Dolores Míguez Montes. 2003.

Nº1. Reboreda, terra de auga e sol, terra de fartura. Dolores Míguez Montes. 2004.

Nº1. Monicreques en Redondela. Rosa Mª González Carballás. Dolores Míguez Montes. 2004.

Nº2. Facendo camiño en Cedeira. Dolores Míguez Montes. 2005.

Nº3. A festa dos fachos. Dolores Míguez Montes.2006.

N4. Unha aproximación á festa dos maios no concello de Redondela. J. Luis Míguez Acuña. Dolores Míguez Montes. 2007.

Nº7. Achegamento aos inicios do fútbol en Redondela. Dolores Míguez Montes. José Antonio Orge Quinteiro. 2013-2017.

Autor: J. Migueles

BIBLIOGRAFÍA

SEREN

 

A muller traballadora

 

Mariscadoras en Cesantes, 1937. Vida Gallega

 

Nos derradeiros anos, con motivo do 8 de marzo, día da muller traballadora, realízanse homenaxes a mulleres destacadas no eido da cultura, o arte ou o deporte. Sen quitarlle o seu mérito a ningunha delas, gostaríame centrarme no que ao meu entender eran as verdadeiras mulleres traballadoras. Mulleres que traballaban en industrias como a fábrica de camisas Regojo, a de brochas EIMA ou en conserveiras. Mulleres mariscadoras, que traballaban no campo ou coidaban dos animais. Mulleres que lavaban a roupa no río e mulleres que tiñan numerosos partos. Mulleres que atendían os seus propios negocios, xa foran tendas, tabernas, modistas ou cortaran o pelo. Mulleres que realizaban traballos que eran máis propias de homes, como muiñeiras ou mariñeiras, que algunha houbo. Mulleres que andaban quilómetros e quilómetros para ir vender leite ou peixe a outras vilas e tamén as que acudían cos seus produtos a feiras e mercados. Mulleres, en fin, que ben merecen una homenaxe.

Regojo, 1938. Vida Gallega

1950-1960 pescantinas son fotografadas na estrada de Redondela a Vigo Foto Bene-Museo Etnografico Ribadavia

Lavando na Xunqueira. Principios do S. XX. Foto: Joaquim Morelló i Nart-AFCEC

Mercado de Redondela cara a 1900-Hauser y Menet

Autor: Juan Migueles

Carolina García Tenreiro (Neda (A Coruña))

Primeira concelleira de Redondela.

Mestra de profesión comezou a súa carreira docente como interina en Aranza (Soutomaior), praza á que renuncia en 1914. Despois sería substituta en Codeseda (A Estrada) e Salceda de Caselas. A finais de 1916 foi nomeada mestra de Guláns (Ponteareas), alí púxose a mal co párroco quen a levou aos tribunais. O xornal "El Tea" conta que a sentenza non sería cumprida por presións de arriba pero o cura xunto co deputado Sr. Barrón, conseguiron que o seu nomeamento como mestra de Guláns quedara sen efecto.

En agosto de 1918 sería nomeada mestra substituta en Vilaboa. Logo exercería en Chaín (Pontecaldelas), entre maio de 1921 e xuño de 1926, cando foi nomeada mestra de Santo Paio de Arriba (Reboreda). Despois de pasar pola escola de Ventosela, en marzo de 1935, volve a tomar posesión da de Santo Paio de Arriba, onde ensinaría ata a súa xubilación en 1943.

Militante do Partido Radical, foi a primeira muller Concelleira de Redondela tomando posesión o 13 de novembro de 1934. En 1935 formaría parte da comisión organizadora das Festas da Coca. Algunhas das súas intervencións como concelleira:

Interesa se abone la indemnización de Casa habitación aos mestres o máis axiña posible e sen preferencia. (Abril 1935)

Denuncia o estado ruinoso dunha casa en Reboreda. (Xullo, 1935)

Interesa se abone la indemnización de Casa habitación aos mestres o máis axiña posible e sen preferencia. (Outubro 1935)

Interesa o arranxo da fonte da Esfarrapada que se atopa en malas condicións. (Decembro 1935)

Outra das súas preocupacións era o exceso de velocidade dos coches que cruzaban a vila. Era chamada polos seus detractores Carolina “Guau Guau” por ir a todos lados acompañada do seu can.

Sofreu proceso de depuración, sendo suspendida de emprego e soldo o 1-9-1936 e reposta en abril de 1938. En maio de 1944 concédenselle 2.000 pesetas de haberes pasivos como mestra xubilada.

Autor: J. Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Redondela, crónica dun tempo pasado. A Segunda República e o primeiro franquismo. Gonzalo Amoedo e Roberto Gil. Edicións do Castro 2002.

El Pueblo Gallego

 

Mercedes González Rodríguez (Chapela)

 

Mercedes González El Correo Gallego

          Sumiller natural de Chapela e afincada en Lugo. Presidenta de Gallaecia, Asociación de Sumillers de Galicia entre 2010 e 2014. Gañadora da segunda edición de Ambassadeur du Champagne de España. É a primeira formadora homologada, embaixadora do Consejo Regulador de la Denominación de Origen Jerez-Jerez-Sherry para Galicia e directora xerente de Asesoría Gastronómica Membajadora. Ten participado en numerosos certames e feiras como embaixadora do viño galego, dando a coñecer e promovendo as denominacións de orixe da nosa comunidade. Ademais é Presidenta do Club de Cata Vitislucus, expertos análisis sensorial e forma parte da Asociación Española de Periodistas y Escritores del Viño.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Gallaecia http://www.sumilleres.com/

Cepas y vinos. https://cepasyvinos.com

Vinetur. La revista digital de vinos. https://www.vinetur.com

Galiciana- http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es =>El Correo Gallego

 

Charina Giráldez Río

 

Charina Giráldez. Facebook

        Xornalista. Primeira muller de Redondela reporteira de televisión, participando nos noticiarios da RTVG como correspondente nos anos 90.

        Licenciada en Ciencias da Información pola UCM e experta en Comunicación Financeira pola mesma universidade. Bolseira Robert Schuman do Parlamento Europeo (Luxemburgo). Redactora en Faro de Vigo, Axencia de Noticias OTR PRESS (Grupo Z) en Madrid e A Nosa Terra. Comezou a traballar na delegación de Vigo da TVG e, logo de pasar por Ourense e dirixir a delegación de Pontevedra. Na TVG foi guionista de programas como Hai debate ou co-editora do informativo Bos días. Colaboradora da sección cultural da Revista R. Premio á Muller Unión Europea, concedida pola Rede Europea de Mulleres Xornalistas. Dende o ano 2002 colabora nos obradoiros de AGAG.

Autor: Juan Migueles

 

BIBLIOGRAFÍA

Xéneros cinematográficos? Aproximacións e reflexións. Edición a cargo de Anna Amorós e Xosé Nogueira. Universidade de Santiago de Compostela.

Wikipedia

A Nosa Terra

 

Pilar Martínez González. Pediatra, política e fundadora da ONG Da Man.

 

Pilar Martínez González. Facebook

Pediatra establecida en Redondela. Con 14 anos ingresa no Partido Comunista, sendo nomeada secretaria das xuventudes deste partido con 18. Unha das primeiras mulleres concelleiras de Redondela no actual sistema democrático e a primeira en liderar a candidatura á alcaldía dun grupo político. Despois de 8 anos na oposición, en 1999 como líder de Esquerda de Galicia de Redondela pacta co PSOE pasando a formar parte do goberno local.

Responsable da comisión médica da Asociación Galega co Pobo Saharaui. Fundadora en 2009 da ONG Da Man, que organiza campañas de axuda no continente africano. 

Da Man https://www.facebook.com/damanorg

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Faro de Vigo

La Voz de Galicia

 

Salóns de peiteado e barberías.

 

A dos Lagos. Foto compartida por José Francisco Lago Otero

Antigamente os salóns de peiteado eran barberías, tendencia que se recuperou nos derradeiros anos grazas ao movemento hipster. Ata mediados do século XX estes negocios son puntos de reunión onde se fala de política, se fan coplas e ata se aprende a tocar a bandurria.

A primeira referencia de salóns de peiteado femininos a atopo nun anuncio de 1948. Nos 70-80 é cando se abren os primeiros a pé de rúa, porque os que había eran en pisos. O motivo podería ser a tradición de “peitear na casa” como un ingreso extra, pero sen un oficio recoñecido. Tamén hai que ter en conta que tralo peche da empresa Regojo tamén agromaron numerosos salóns de peiteado femininos “en negro”.

 

Anuncio 1948

Agustín Sanchez: Perruqueiro cando menos entre 1884 e 1887.

Domingo Sánchez: Perruqueiro cando menos entre 1894 e 1910. Probablemente fillo do anterior.

Antonio Crespo Otero: Perruqueiro cando menos entre 1879 e 1899.

Juan Crespo Otero: Perruqueiro cando menos entre 1899 e 1910. A este o sucedería Juan Crespo Alonso “Bisbís”, que se estableceu como mestre barbeiro en 1905, na rúa Alfonso XII seguindo a tradición do seu pai. Faleceu en 1935, tomando o relevo o seu fillo Juan Crespo Fernández “Padilla”. Á súa vez o seu fillo Juan Crespo, tamén chamado “Padilla”, seguiu a saga que actualmente (2020) é atendida pola 5ª xeración.

Foto cedida pola Barbería Juan Crespo

 

Juan Crespo. 1º no Campionato Provincial de 1981. Foto Llanos

Ismael Gómez Rivas: Perruqueiro cando menos entre 1899 e 1910.

Porfirio Gómez Figueroa: Fillo do anterior. Na Praza Constitución 2. Perruqueiro cando menos entre 1925 e 1943. Persoa moi popular en Redondela por protagonizar numerosas anécdotas divertidas co seu amigo e tamén perruqueiro César “Pisquito”.

 

Porfirio e Pisquito. Foto publicada en

Antonio Ocampo Otero. Doctor en Medicina y Cirugía. Bodas de Oro).

Abelardo Soto: Perruqueiro cando menos entre 1902 e 1905.

Manuel Crespo: Perruqueiro cando menos entre 1905 e 1908.

César Martínez: Perruqueiro en 1910.

Secundino Martínez: Na Ribeira en 1921.

Juan Muíños: Na rúa Alfonso XII. Perruqueiro cando menos entre 1910 e1932.

 

Anuncio, 1921

Cándido Paradela. Perruqueiro cando menos entre 1925 e 1932.

Antonio Lago Araújo “Polisía”. Perruqueiro cando menos entre 1925 e 1932. Actualmente a Peluquería Lago’s anúnciase co slogan “desde 1920”.

Barbería dos Lagos ou Chicha, anos 40. Foto cedida por Antonio Ricón

 

José Villar Mínguez “Carracha”. Perruqueiro cando menos en1932.

Perruquería de Antonio Villar Mínguez “Nicha”. Na Rúa Fermín Galán nos anos 30. Irmán do anterior e como el futbolista, xogando moitos anos no Celta. Nun dos seus contratos a súa ficha era de 1.000 pesetas, un soldo ao mes de 300 e, a conta do club, un substituto que atendera a súa barbería os días que houbera desprazamento. (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/07/futbol-os-precursores-futbolistas-da.html )

Anuncio 1932

 

A de “Pisquito”. César Pazos Comesaña perruqueiro na Ribeira desde os anos 20 ao que citamos ao falar de Porfirio. Tamén era pintor e especialista en divertidas coplas. O seu fillo seguiría coa profesión de barbeiro e coa paixón polas coplas, ademais de ser o autor dos primeiros carteis da Festa do Choco. Hoxe en día (2020) é atendida polo neto, despois de que a súa irmá se independizara e abrira unha barbería na Praza Ribadavia.

Peluquería Villaverde. De Leopoldo Villaverde, na rúa Alfonso XII nos anos 40.

Anuncio 1948

 

Vicente Martínez. En 1958.

Bernardino Otero (Tito). En 1958.

Peluquería Toñita. Desde os anos 60. Antonia Crespo Fernández comezou na barbería familiar, sendo a primeira muller de Redondela en afeitar aos homes. Co tempo pasou a chamarse Rosas. (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/a-primeira-barbeira.html )

Anuncio 1965

 

A de Beloso. Na rúa Padre Crespo (enriba do Bar Niza). Anos 60-70.

Peluquería ¿? Dúas irmás na rúa Alfonso XII enriba da Imprenta Amador e anteriormente do outro lado da rúa. Eran coñecidas como “As Anuncias” porque che contaban a vida de todo o mundo.

Peluquería Filo. No Adro. Nos anos 70-80.

Peluquería Imagen. Abriu na Rúa Xeneral Rubín en 1980.

Anuncio 1986

 

Peluquería Alfredo. Na R. Reveriano Soutullo, 7. Salón de peiteado no que se deu a coñecer Jorge Rubín a principios dos 80. ( Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/rubin-jorge-redondela-empresario.html )

 

Faro de Vigo 1982

Jorge Rubín, 1982. Foto: Llanos

 

Garby, gabinete de belleza. En Reveriano Soutullo 3, nos anos 80.

Marilola. Na rúa Loureiro. Despois trocaría de local e de nome, pasando a chamarse Elas.

Peluquería Rulos. Na Praza Ponteareas desde finais dos anos 80.

CESANTES

A Barbería de “Caruco”. Natural do Porriño, estableceuse no Pereiro alá polos anos 40-50 do pasado século.

Barbería de “Manolo do Cura”

 

Barbería de "Manolo do Cura" Foto cedida por Maruchi Reigosa ao Obradoiro Fernando Monroy

A de Manola. Na Avd.Mendiño (debaixo abriría co tempo o Bar Mapache)

A de Muchita. Fronte ao Bar Tranquilo.

CHAPELA

Peluquería de Carlos, en Chapela. Nela celébrase en 1951 o sorteo da Copa José Ríos a celebrarse en Domaio e con participación de D. Chapela e Copiba F.C.

NEGROS

A do Bicas. A carón do Bar Rosi.

REBOREDA

Manolo Perillán (“Que Burro É”). Pasando a rotonda, nunha casa que foi expropiada polo AVE.

A de Puri.

CHAPELA

Peluquería de Carlos, en Chapela. Nela celébrase en 1951 o sorteo da Copa José Ríos a celebrarse en Domaio e con participación de D. Chapela e Copiba F.C.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Antonio Ocampo Otero. Doctor en Medicina y Cirugía. Bodas de Oro (1939-1989).

Arquivo do Concello de Redondela =>Matrícula Industrial: 1885-86, 1886-87,1887-88, 1889-90.

Biblioteca Nacional de España: www.bne.es => Anuario-almanaque del comercio, de la industria, de la magistratura y de la administración, Anuario del comercio, de la industria, de la magistratura y de la administración, Anuario regional descriptivo, informativo y seleccionado de la industria, comercio, agricultura, profesiones, arte y turismo del Norte de España...

Faro de Vigo.

Xornais locais=> LA IDEA, El Soplete, La Opinión, Terra!...

Galiciana-Biblioteca Digital de Galicia. Xunta de Galicia: http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es => El Correo de Galicia, El Correo de Lugo, El Pueblo Gallego, Hoja Oficial del Lunes, El Progreso, La Noche...

Programas da Agrupación Artística Redondela e das Festas da Coca.

Programas Festas da Coca

Aportes Gonzalo Amoedo, Marcos Muíños, Antonio Cobián, Olga Rodríguez, Laura Riveiro, Rosa Míguez, Carlos Couñago, Manuel Seijas, Mª Teresa Pérez, Jose Antonio Figueroa, Gonzalo Figueroa.