Mostrando entradas con la etiqueta Persoeiro V. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Persoeiro V. Mostrar todas las entradas

domingo, 4 de junio de 2023

Antigos Gaiteiros de Redondela.

 



Antonio del Villar. Catedral de Tui. Foto: O traxe das terras de Tui. Emilia Alonso Gzlez.

         A información que temos sobre os antigos gaiteiros, así como de outros músicos, é ben escasa. Por sorte en Redondela o traballo de investigación realizado por Casto Sampedro (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/sampedro-folgar-casto-antonio-redondela.html ) nos permiten coñecer os nomes dos gaiteiros que actuaron como os seus colaboradores, así como do acompañamento da Danza das Espadas desde mediados do século XIX (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/05/musica-e-baile-tradicional-historia.html ).

         Apesares disto, a hora de buscar referencias anteriores no tempo temos dúas vías de investigación. A primeira, obviamente, sería a busca de documentación antiga. Ata agora o documento máis antigo de Redondela que atopei no que se cita a un gaiteiro data de 1740. Trátase do testamento de María Calvo Salcedo no que nas últimas vontades ordena completar a fundación da capelanía do Carme que iniciara o seu irmán. Comprobamos aquí como xa no século XVIII como xa estaba arraigada a devoción da virxe do Carme entre a xente mariñeira. Entre as directrices que deixa María Calvo está a obriga de celebrar a festividade o 16 de xullo, custeándose tanto os actos relixiosos como os profanos. Estes últimos serán os que nos interesan, porque se especifica: “(buscar dicho Capellán y los que le subcedieren Gaytero que toque en la tal Fiesta), e o nomeamento do capelán: Por la primera vez, hagan el nombramiento en quien quisieren, y a su Arbitrio y Voluntad, en la segunda lo hagan hacer precisamente en Hijo de Vecino de dicha villa de Redondela descendiente de Mareantes, y a falta de éstos en los Hijos de los de la Tierra...”

         A segunda vía de investigación sería a arte relixiosa e neste eido Redondela conta cunha gran escola de ebanistas (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2022/01/imaxineiros-ebanistas-de-redondela.html ). Buscando en retablos e obras de imaxinería realizadas por redondeláns atopamos a representación de dous gaiteiros. A primeira procede da Colexiata de Vigo e actualmente atópase no Museo Diocesano de Tui. Trátase dun baixo relevo onde se representa o nacemento de Cristo e entre os que adoran o neno aparecen un gaiteiro acompañado por un pandereteiro. É obra do retablista redondelán Domingo Martínez e está datada en 1685.

Domingo Martínez, detalle relevo da Colexiata de Vigo. Arquivo Sonoro de Galicia
 

    O outro gaiteiro o atopamos tamén entre as figuras que adoran ao neno Xesús no retablo de Nosa Señora da Expectación da Catedral de Tui. Data de 1777, sendo realizada polo escultor Antonio Villar, que é considerado o máis importante do Bispado de Tui. As dúas obras teñen en común que os músicos cobren a cabeza cunha monteira, o que podería ser un signo de distinción dos artistas daquela época.

 

Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

As vilas de Redondela nos tempos do Catastro de Ensenada: Xoán Miguel González Fernández. Ed. Concello de Redondela.

O traxe das terras de Tui. Emilia Alonso González.

Devocións mariñeiras: do Corpo Santo á Virxe do Carme. Clodio González Pérez. Ponencia de Antropoloxía Cultural do Consello da Cultura Galega. Actas do Simposio Internacional in memoriam Xosé Filgueira Valverde. Pontevedra, 10-12 de xullo, 1997. Coordinador Francisco Calo Lourido.

Arquivo Sonoro de Galicia.

 

lunes, 8 de mayo de 2023

Xandre Vázquez (Cesantes-Redondela) Director e productor teatral

Foto Linkdln
       

Fundador da compañía Educateatro e produtor da mesma. Despois de debutar con Os tres porquiños, no 2015 estrea a súa segunda obra, Carapuchiña Vermella e no 2017 Pinocho. Con estas obras sairá de Galicia realizando xiras nacionais. O seu seguinte paso sería reinventarse co Circo de Nadal. Espectáculo que mistura teatro con actuacións de equilibrismo e malabarismo por artistas de varios países.


Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Faro de Vigo

Radio Redondela

Javier Varona Gómez

 

Javier Varona. Faro de Vigo, 1998
Javier Varona. Faro de Vigo, 1998

 Doutor veterinario, estableceuse en Redondela como alto cargo da empresa Pescanova, fixando a súa residencia en Cedeira. Nomeado Presidente do Fondo de Regulación y Organización del Mercado de Productos de la Pesca y Cultivos Marinos (FROM) en 1983, sendo daquela deputado provincial e concelleiro polo PSOE. Máis tarde sería nomeado Presidente do Instituto de Estudios Marinos para la Nutrición y el Bienestar. Especialista en nutrición e pesca, dentro do seu labor profesional ademais de dar numerosas conferencias, ten publicado numerosos artigos e algún libro, entre os que podemos citar os seguintes traballos:

Catálogo de denominaciones de especies acuicolas foránes. Peces, crustáceos, moluscos. Javier Varona. FROM. Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación. Centro de Publicaciones, 1986 / 978-84-505-4796-2

Pesca industrial galega en alta mar . Javier Varona Gómez. Adega cadernos, ISSN 1137-0262, Nº. 2, 1997

Manual práctico sobre pescados y mariscos frescos. Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación. Javier Varona. Madrid, 2006. 

 


 

 

Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

Boletín Oficial del Estado https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1983-2915

La Voz de Galicia

Faro de Vigo

La Verdad

Fundación Dialnet

www.todostuslibros.com

 

 

jueves, 4 de junio de 2020

Música Clásica. Historia da Música de Redondela.

A principios do S. XX a posibilidade de ter unha formación musical, como a universitaria, tan só estaba ao alcance das familias acomodadas. En 1917 nos exames de ensino libre da Escola de Música da Sociedade Económica de Amigos do País, incorporada ao Conservatorio Nacional aprobaron con sobresaínte 1º e 2º curso de piano, as señoritas Isabel Míguez e Carmen Contreras, de Redondela.
Ademais da referencia fundamental que foi en Redondela Reveriano Soutullo outros músicos destacados serían:

Marcos Sotomayor
Pianista, foi un gran promotor da música na nosa vila. Unha mostra disto e que dirixiu a Rondalla Armonía e animaba co seu piano os bailes e os entreactos das funcións teatrais na nosa vila a principios do s. XX.

Jesús Padín Lorenzo
         Aparece nun censo de actividades de 1910 como mestre de música.

Manuel Soto
         A única noticia que atopo é cando en xuño de 1925 na Sociedade Agraria do Viso ofrece un festival o seu grupo de teatro, actuando o seu paisano, Manuel Soto, violinista procedente do conservatorio D'andrea, de Buenos Aires, que foi acompañado ao piano polo profesor de música do Colegio de P. P. Jesuítas, de Vigo, José Iglesias.

Virgilio González
         En 1948 participa como acordeonista nun concurso organizado pola Radio Pontevedra, interpretando o pasodobre “Puenteareas” e o intermedio “La leyenda del beso”. Noutra noticia de 1962, aparece como pianista acompañando na igrexa de Vilavella a un afinado coro nos exercicios relixiosos do “Mes de María”.

Na actualidade, en Redondela contamos con tres prestixiosos pianistas:

Alejo Amoedo (piano) (Redondela, 1966)
Estudou nos conservatorios de Pontevedra, Santiago y Vigo, acadando altas cualificacións nas carreiras de piano, solfexo, repentización, acompañamento e música de cámara. Baixo a dirección de Miguel Zanetti (catedrático da escola superior de canto de Madrid) especializouse no acompañamento vocal.
Alejo Amoedo galiciantunes.com
Foi profesor titular no conservatorio de Porriño, impartiu clases no colexio H. Quiroga da mesma localidade e exerceu de pianista acompañante nos conservatorios estatales profesionais de Pontevedra e Vigo, onde desempeñou respectivamente os cargos de secretario académico e vice-director.
Foi becado pola Xunta de Galicia como pianista no “1º programa de práctica orquestal”, convocada polo Instituto Galego das Artes Escénicas e Musicais.
Foi galardoado co “Premio Círculo 2004” na modalidade de música concedido polo Circulo Recreativo y Cultural de Porriño.
Como dúo de pianos xunto a Carlos Pérez acadou: primeira medalla “finalistas” no Concours Musical de France na disciplina de piano a catro mans celebrada en Girona e posteriormente o segundo premio na final celebrada en París; Diploma de honra no Torneo Internacionale di Musica en Zaragoza.
Actualmente exerce como pianista acompañante no Conservatorio Superior de Música de Vigo, sendo xefe de departamento de piano acompañante, e na Escola Superior de Música e das Artes do Espectáculo de Porto (Portugal) na aula do tubista Eduardo Nogueroles.
Entre os seus traballos discográficos máis recentes destacan o triplo C.D. Antoloxía de Compositores Galegos gravado co clarinetista Asterio Leiva; os realizados xunto ao trompetista Rubén Simeó titulados Virtuosismo Barroco e Fantasy Trumpet e o máis recente acompañando á mezzosoprano Iria Cuevas, titulado Mélodies.
A todo isto habería que engadir a súa faceta de estudoso e coleccionista de partituras, libros e fotos de músicos galegos.

Alberto Vilas
Alberto Vilas. Foto: Facebook
          Alberto Vilas formouse como pianista no Conservatorio de Vigo. Comezou a súa andaina en grupos de rock de Redondela. É un dos membros máis antigos do cuarteto de tango Tangata. co que gravou varios discos. Tamén publicaría “Escenas Latinas” (2001) co tubista Eduardo Nogueroles.
          Adentrouse no Jazz da man do pianista Manuel Gutiérrez para continuar logo formándose no Seminario Permanente de Jazz de Pontevedra con Paco Charlín e Abe Rábade. Logo sería becado para estudiar no Workshop “Tavira en Jazz“ no Algarve Portugués. Recibiu formación de músicos como: Perico Sambeat, Miguel Zenón, Jaleel Shaw, Marcus Strickland, Donald Edwards, Walter Smith III, Jonh O¨Gallagher, Alán Ferver, Russ Lossing, Aruán Ortiz,Jonathan Kreisberg, Ambrose Akinmushire, Jonathan Blake, Brannen Temple, Jesús Santandreu, Carlos Barreto, Filipe Melo, Joao Moreira, Mike Moreno, E.J.Strickland, Josh Ginsburg, Lage Lung, Demian Cabaud, Guim G. Balasch, Pablo Martín, Arturo Serra, Logan Richardson, Sam Harris, Tommy Crane, Greg Ruggiero,Taylor Eigsty e Joe Sanders entre outros.
         Compartiu escenario con músicos da talla de Bobby Martínez, Marc Ayza, Nuno Ferreira, Ramón Cardo, Carlos Martín ou Chris Kase e participou no Canjazz 2010 xunto a Marc Ayza, Vicente Macián, Virxilio da Silva e Juyma Estevez.
         Na cuarta edición do Nigrán Jazz presentou os seus propios temas con Alberto Vilas Quinteto. Con esta formación percorreu practicamente todos os grandes festivais de Jazz da Galiza.
Na actualidade é profesor de piano e pianista acompañante do departamento de Canto, Violonchelo, Contrabaixo, Banda e Orquestra no Conservatorio Profesional de Música “Manuel Quiroga“ de Pontevedra logo de ter exercido o seu labor profesional como docente nos Conservatorios de Lugo e no Superior de Vigo.
Finalista en varias ocasións do premio Martín Códax e gañador no 2017 polo seu traballo "Universo Lem".
No 2019 presenta un novo proxecto, Circus, compartindo escenario con Noli Torres (batería) e José Manuel Díaz (contrabaixo).
Tamén compuxo e interpretou a música de varios documentais ademais de participar en numerosos proxectos como o cd “Alegría“ de Sergio Tannus, “Deserto de centos“ de Sonia Lebedinsky, “Cantos da Ialma“ de Xulio Lorenzo, “Chapeu” de Tatán ou Maa Fumaça.

Noemí Salomón (Redondela, 1990)
Noemí Salomón Facebook
         Profesora de piano e repertorista na Sociedade Musical e o Conservatorio de Guimaräes e na Escola Profissiona de Música, de Viana do Castelo. Pianista co grado superior de interpretación Musical-Piano do Conservatorio Superior de música de Vigo e Máster en Interpretación musical da Universidade Alfonso X el Sabio de Madrid. Completou a súa formación con Josep Colom- titular da Cátedra dos Cursos U. I. de Música en Compostela-, Albert Atenelle, Paul Badura Skoda o Boris Berman e asistiu aos Cursos de la Sommer Akademie, do Conservatorio del Mozarteum Salzburg e aos de Clavicologne Int. Piano Festival, de Alemania, con Pavel Gililov, Siegfried Mauser, Andreas Fröhlinch, Yuri Demidenko, Arkadi Zenziper o Jacques Rouvier.
          Foi pianista acompañante de canto na Fundación Ana María Iriarte, participou no Concurso Internacional María Herrero (Granada) e Spanish Composers-CIPCE (Madrid 2015).
Ten actuado fóra das nosas fronteiras en países como Alemania ou Austria.
En 2016, acadou a Mención de Honra dos Premios Excelencia Musical Mans Futuro, o que lle permitiu a gravación do rexistro adicado a obras de Beethoven e Ravel.
No 2019 gravou xunto á soprano Anais Fernández un tripla CD para piano e voz homenaxe ao compositor Fernández Vide.


Conservatorios e Escolas de Música
 
Conservatorio Victor Ureña / Escola de Música de Redondela
A inauguración na casa do antigo Concello do Conservatorio Municipal de Redondela, nos anos 90, permitiu que se impartiran os estudos musicais (principiante e medio) na nosa vila. No 2004 trasladouse á Avenida de Santa Mariña. Recibe o nome de Víctor Ureña na honra de quen fora director da Banda de Música de Redondela na década dos 50 e que, xa nos 90, colaborou con esta institución. Recentemente creouse como alternativa aos estudos do conservatorio a Escola de Música de Redondela.

Orquestra de Saxos de Redondela
Nace en 1996 da man de Elisa Arias Trigo, mestra do Conservatorio de Redondela. Agrupa a mozos e mozas entre os 8 e 27 anos.
Discografía:
Sempre Crescendo (1996)
Re-swing-dondela (2001)
En Sax-Simón (2012)
Camiña don Saxo (2015)
Redondela (2017)
A Orquestra de Saxos de Redondela nos seus inicios. Foto cedida por Pablo Álvarez.

Escola de Música de Chapela
Fundada o 7 de setembro de 1991 por Alejandro Bastos Fernández, dentro da Asociación Cultural e Social de Chapela. Da súa actividade xurdiron a Banda de Música de Chapela e varios grupos de música e baile tradicional.


EMMBA (Escuela de Música Moderna & Bellas Artes)
Escola de música privada que abriu as súas portas en Redondela en 2017.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA
Aportes Fernando Casas, Alejo Amoedo
En Galiciana-Biblioteca Digital de Galicia. Xunta de Galicia: http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es => Ciudad, El Pueblo Gallego, Gaceta de Galicia
El Correo Gallego
Faro de Vigo

Máis información:




martes, 26 de mayo de 2020

Artesáns musicais (Luthier)

          O artesán de instrumentos musicais máis antigo do que atopo referencias sería Francisco Figueroa (1854-1930), de Vilar de Infesta, ao que xa tratamos como gaiteiro que acompañaba á danza das espadas. Era coñecido como "O Arquitecto", pola súa maña para todo tipo de manualidades, destacando entre os seus traballos a construción de gaitas
          En Chapela, Antonio Dávila "El Chaval", adicouse a reparar acordeóns ata os anos 60. Cando era mozo traballaba de mecánico torneiro e co que gañaba mercou un acordeón. Por tocalo, un día chegou tarde ao traballo e o seu pai tirou o acordeón pola xanela. Como non tiña cartos para outro, tivo que arranxalo. Foi o inicio dunha afección que mantivo toda a súa vida arranxando en Chapela acordeóns, principalmente para mariños que chegaban a Vigo.
          
Antonio Dávila "El Chaval". Foto Siorty-El Pueblo Gallego
          Actualmente son tres os artesáns do noso Concello que se adican á fabricación de instrumentos tradicionais galegos.

Oli Giráldez
Artesán de gaitas e requintas dende 1993. Ademais ten unha longa traxectoria musical como puidemos ver nos apartados correspondentes á música folk e aos gaiteiros que acompañan a danza das espadas. Como instrumentista, como xa vimos, destacar o seu paso por grupos como Chouteira ou Carapaus. Tamén ten realizado traballos de investigación da historia da gaita e os gaiteiros.
 
Foto: Facebook
Benito Queimaliños "Queima"
Creador de instrumentos de vento e percusión. Como moitos artesáns comezou tocando, cursando "CAIM Gaita" na Universidade Popular de Vigo baixo as ensinanzas do mestre Carlos Corral. 

Foto: Facebook Queima Instrumentos Tradicionais

Carlos “do Viso” (O Viso)
Mestre luthier de zanfona, vihuelas e percusión tradicional. O seu obradoiro surte de zanfonas e instrumentos de percusión tradicionais galegos aos grandes grupos do folk galego. Como vimos no apartado adicado á música folk, compaxina esta actividade coa de músico.

Foto: Twitter Carlos do Viso
Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA
La Voz de Galicia.
En Galiciana-Biblioteca Digital de Galicia. Xunta de Galicia: http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es => El Pueblo Gallego.
Olimpio Xiraldez => http://www.olixiraldez.com/
Vídeos de Oli traballando (Torneiro) e tocando (Xuntanza de músicos) en:




domingo, 12 de abril de 2020

Vaamonde, Suso (Regodobargo-Pontecaldelas, 20-12-1950/Vigo 16-2-2000) Músico


1987. Foto: Ver bibliografía
         Xesús Vaamonde Polo, compositor e cantautor. Formou parte dos grupos musicais Os Copens, Marco Balorento e Voces Ceibes, posteriormente comezaría a súa carreira en solitario. As súas letras de marcado carácter galeguista acadaron a súa maior radicalidade nun concerto en Pontevedra no ano 1979:
Cando me falan de España
sempre teño unha disputa
que se España é miña nai
eu son un fillo de puta.
Esta estrofa suponlle unha condena de 6 anos e un día de prisión por inxurias á patria con publicidade, polo que decide exiliarse. Despois de regresar en 1984 é indultado despois de cumprir 46 días no cárcere.
Durante moitos anos viviu en Chapela, onde unha rúa leva o seu nome. En Redondela foi un habitual da Tasca de Mingos, facendo desfrutar aos veciñas coa súa guitarra.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

viernes, 3 de abril de 2020

Valcárcel, Xurxo (Chapela-Redondela) Escritor

Firmando libros na Biblioteca de Chapela Foto: Andrés C. Laxe
          Escribiu o poema “A noite do apalpador”, ilustrado por Pepe Carreiro, creador de “Os Bolechas”.

BIBLIOGRAFÍA
Radio Redondela
Biblioteca municipal de Chapela