sábado, 16 de mayo de 2020

Os Cines de Redondela.

        A primeira proba dun cinematógrafo en Redondela fíxose na casa de Fontán, na Ribeira, no ano 1899.
       O primeiro cine que atopo documentado é o Cinema Artístico, máis tarde coñecido como o Cine Imperial. Estaba situado na Travesía, actual rúa José Regojo, coa cabina de proxección no solar onde tiña un garaxe Bienvenido Míguez. O cine estaba dividido en xeral e preferencia. A parte de xeral tiña os bancos cravados ao chan de terra, para que non os romperan cando había pelexadas. Estivo a cargo de Nicolás Campuzano, pioneiro cinematográfico de Redondela, acompañado na billeteira pola súa muller dona Fe. Colocábase a carteleira na Praza de Abastos, nun lugar o bastante alto para que os nenos non lla romperan. Nos anos 40, a entrada custaba 40 céntimos en xeral e 60 en preferencia. Como non todos podían permitirse pagar a entrada, segundo os cartos que se tiveran entrábase antes ou despois (algúns con cinco céntimos apenas chegaban ao final). Cada vez que se abrían as portas se molestaba aos que xa estaban dentro e o público de xeral protestaba gritando: “¡Esa porta don Nicolás!”. Outros gritos típicos eran “¡Arriba don Nicolás!” ou “¡Abaixo don Nicolás!”, cando a película se descentraba. A cousa viña de vello como amosa un xornal de outubro de 1925: “Rogamos ao señor alcalde ordene concorra unha parella da Garda Municipal ás sesións que se celebran no cine da rúa Francisco de Federico, pois é tal o balbordo nas localidades de xeral, que dubidamos se estamos nun país civilizado ou nunha das zonas insubmisas do Rif”. O 20 de novembro de 1932 proxectou a primeira película sonora na vila titulada “La Canción del día”. Uns meses antes, en maio, o seu propietario, o señor Campuzano, deu unha función a beneficio dos pobres da vila para que puideran desfrutar das Festas da Coca.
O 11 de decembro de 1926 chega a Redondela o Cinemóvil Reclame.
 
Nuevo Cinema posteriormente as cocheiras de Aurelio García  Foto de Carlos Muíños "Dula"
 
En decembro de 1927 anúnciase que Francisco Míguez Esteiro construíra un edificio na rúa Ribeira para destinalo a salón cinematográfico. O proxecto atopábase á espera do informe da Xunta Provincial de Espectáculos e descoñezo se chegou a abrirse ao público.
En xaneiro de 1928 autorízase á Sociedade de Agricultores de Chapela para dar sesións públicas de cine no seu local
No nadal de 1931 inaugúrase o Nuevo Cinema coa película “Varieté”. Neste cine daría Castelao unha conferencia sobor do arte da caricatura o 6 de outubro de 1932, “media hora antes do acto non se podía entrar”. Ao ano seguinte sería un mozo estudante de dereito, Francisco Fernández del Riego, o que daría unha conferencia o Día de Galicia. Pouco despois pecharía este cine, que sería re-inaugurado o 13-10-1935.
En marzo de 1932 lévase á sesión da corporación municipal a petición de instalar un cine no recheo da Alameda, deixándose o asunto para á seguinte reunión.
Na primeira metade dos anos 30 tamén aparece o Cinema Rotalty. En maio de 1936 o seu dono cede o local para dar funcións os xoves a beneficio da Festa da Coca. As cousas trocarían co estalido da Guerra Civil e en maio de 1935 celébrase neste cine unha homenaxe a Alemaña e Italia coa proxección da conquista de Abisinia por Italia e as melloras agrícolas acadadas por Alemaña.
 
Cine Fantasio, antigo Cine Figueiral Foto: cinesdegalicia.educabarrie.org
 
 Máis tarde, Gonzalo Figueiral Caride abriría na actual rúa José Regojo, no 1945, o Cine Redondela e, no 1948 na mesma rúa, o Cine Figueiral (despois a empresa Buhigas-Arizcun trocaríalle o nome por Cine Fantasio). Este último, nunha inspección de 1953 xa aparece como propiedade de José Godoy Riveiro, dono tamén do Palermo e o Caramuxo en Vigo. Tiña un aforo de 572 localidades. Foi administrador deste cine o pai do actor José Ángel Ejido, mentres que a súa nai atendía a billeteira.
Todos eles ademais de cine facían as veces de teatro, ao igual que o Cine Coca que abriría as súas portas no 1948 da man de Jaime Lago Maslloréns, empresario dono de varios cines na provincia de Pontevedra. A finais dos 70 e inicios dos 80, tanto o cine Fantasio como o Coca especializáronse en películas de artes marciais, proxectando as de: Bruce Lee, Bruce Le, Bruce Li, Los hijos de Bruce Lee, El abuelo de Bruce Lee... Na lembranza de todos os que desfrutamos daquelas sesións sempre estará a técnica do mono borracho. O Cine Coca pecharía en 1984.
 
Cine Coca. Arquivo J. A. Xesteira
 
Tamén existiu un cine no alto de Cesantes chamado Cine San Simón propiedade de Fermín Hortas Esteiro. Abriu as súas portas en 1960 e tiña 230 localidades. O 5 de xaneiro de 1975 ofreceu o concerto da Coral Polifónica de Pontevedra. Ese mesmo ano pechou temporalmente e de forma definitiva no 1986.

Cine San Simón. Foto: Arquitectura Industrial en la provincia de Pontevedra. Iria Sobrino Fagilde e Rai Iglesias, 2008.
 

Tralo citado peche do cine Fantasio a principios dos 90, Redondela ficou sen cines ata a apertura do Cine 2R, cine de curta vida e que permaneceu aberto poucos anos. O cese da súa actividade produciríase en xullo do 2008.


Cine 2R. Foto: Juan Migueles
          
          Destacar por último ao Cine Club Búrbida (creado no 1979 pola Asociación de Vecinos Búrbida), o Cine Clube Claqueta (que programaba Cine na Rúa) e o Cine Clube Fantasio (organizaba ciclos de cine de autor no Cine 2R).

 Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA.
Antonio Ocampo Otero. Doctor en Medicina y Cirugía. Bodas de Oro(1939-1989)
Ernestina Otero Sestelo. Pedagoga. Manuel Puga. Ed. do Castro, 1992.
Galeguismo e sociedade na Redondela da Segunda República. Lois Barros. Edicións do Castro.
O cine na provincia de Pontevedra a través dos seus arquivos públicos. Director: A. L. Hueso Montón. Universidade Santiago de Compostela. Xunta de Galicia.
Aportes: J. A. Xesteira, M. Migueles
Galiciana> El ideal gallego, El pueblo gallego









Maxia

        Se nos remontarnos a 1879 atopámonos co anuncio da actuación do prestidixitador Fortuna na nosa vila.
Mago Yoscar. Faro de Vigo
         O primeiro mago no Concello de Redondela do que teño referencias foi o mestre da escola de Vilar Infesta José Carlos Iglesias, coñecido artisticamente como o “Mago Yoscar”. Nas súas actuacións ademais dos típicos trucos de cartas e de desaparición de obxectos destacaba o de hipnotismo. Este entusiasta profesor ademais de formar equipos de fútbol e balonmán, realizou numerosas actividades escolares e, entre elas, deu renda solta á súa afección creando en 1968 o grupo infantil de maxia “Los Magic Brothers”, composto por seis prestidixitadores e un faquir experto en tragar coitelas de afeitar. Debutarían ese mesmo ano nas festas da Coca nun festival infantil celebrado na Sala Parque La Junquera.
Tres de Los Magic Brothers de Villar, 1968. Foto Freire-El Pueblo Gallego
         Máis recentemente, a maxia atopou o seu oco na programación do festival Artistas na Rúa, na que comparten cartel con malabaristas, equilibristas, estatuas viventes... Actualmente volta a estar de moda este xénero e ata téñense emitido programas adicados completamente á maxia na televisión. Isto veuse reflectido na nosa vila coa celebración, no 2009, do I Encontro de Maxia e a presentación ante o público no 2011, do mago redondelán Eloy Crespo co seu número “101 argucias y un imposible”.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA
Galiciana- http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es => El Pueblo Gallego
Faro de Vigo

viernes, 15 de mayo de 2020

Festivais Teatrais e Cinematográficos


Artistas na rúa
Certame organizado na Alameda dende o ano 2000 pola iniciativa de Luis Crespo. Conta coa actuación de magos, pallasos, músicos, malabaristas e equilibristas. Festival que tivo altos e baixos incluído en varias ocasións na programación das Festas da Cooca. A partires do 2016 celébrase complementando á Shopping Night, noite no que o comercio local oferta promocións e descontos.

Ciclo de Teatro Afeccionado
Vénse celebrando no Multiusos do Piñeral do Crego, en Chapela, dende o 2012.

Lareta -Humor na súa tinta
Lareta é un festival de monólogos en galego que dende o 2013 vén organizando o Servizo de Normalización Lingüística, tendo actuado recoñecidos monologuistas como Quico Cadaval ou Víctor Fábregas. No 2017 pasou a chamarse Humor na súa tinta.

Festival de Curtrametraxes e Diversidade Funcional Andaina
Nado no 2013 dentro da programación do Redondela en Curto. Festival organizado pola Asociación Andaina de Persoas con Necesidades Especiais co dobre obxectivo de naturalizar e dar visibilidade á discapacidade a través do audiovisual.









Festival internacional de títeres de Redondela (Memorial Juanjo Amoedo)
No ano 2000 celebrouse a primeira edición e dende aquela non parou de crecer a asistencia de público. Neste certame teñen participado grupos de puntos tan dispares coma Australia, India ou Arxentina.



Redondela en Curto
Festival internacional de curtametraxes organizado por Fernando Carreira "Cuchi" dende o 2005. A proxección divídese en bloques, elixíndose ao gañador co voto do público. Conta ademais cun bloque alternativo chamado Sección Friki ou Sesión Golfa. Á sombra deste festival naceu o Festival de Curtametraxes Andaina.
O festival suspendeuse no 2019 por desacordos co Concello e despois do peche de Redondela Tv, proxecto da mesma persoa. Fernando Carreira marcharía daquela a Soutomaior creando Soutomaior Tv e o Festival Souto Pequeno. Co troco do goberno , no 2020 retómanse unhas negociacións para volver a organizar o festival que fracasan polo que Fernando da por finalizada a traxectoria deste festival.



Outono Teatro
Programación teatral do Concello que nos derradeiros anos oferta obras de diferentes compañías galegas.

Teatrarte
Festival de teatro afeccionado organizado polo Concello e que sería suspendido no 2012 por mor dos recortes.

Teatro Cativo
Programación teatral do Concello dirixida ao público infantil.

Autor: Juan Migueles

sábado, 9 de mayo de 2020

Cal Brandao, Mario (Porto, 1910/Maia, 1996)_Político portugués.

Foto: El Pueblo Gallego
         Fillo de Silo José Cal Muíños, natural de Redondela, quen fora irmán de Saturno Cal, alcalde da vila. Mario Cal Brandao era licenciado en Dereito e exerceu como avogado, sendo directivo do colexio de avogados de Oporte. Destacouse desde a súa mocidade pola súa militancia e actividades contra a a ditadura do Estado Novo encabezada por Antonio de Oliveira Salazar. Concretamente, na súa época universitaria entrou na loxa masónica Revolta e foi membro dos corpos directivos do Jardim-Ecola Joao de Deus, Asociación Académica e do Centro Republicano Académico, ademais de ser un dos fundadores da Editorial Horizonte. Detido catorce veces pola policía política PIDE, formou parte das comisións de apoio ás candidaturas democráticas á presidencia da República dos xenerais Norton de Matogueiras e Humberto Delgado. Foi un dos fundadores do Partido Socialista portugués (PS). En 1974 foi nomeado gobernador civil do Porto e sería durante 14 anos deputado da Asemblea da República.
          Déronlle o seu nome a dúas rúas de Guimaraes e Águas Santas.

Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA
19961022 El País
19740901 El Pueblo Gallego
20100325 Jornal de Noticias

miércoles, 6 de mayo de 2020

Cantigas de Tasca e Furancho (II)

CANCIÓN DA GUERRA DE CUBA
Aporte oral.
Esta canción a cantaba Manolo Barral cos seus amigos na taberna de Manolo Otero.

España perdiste Cuba,
Puerto Rico y Filipinas
Por no tener una escuadra
que ayudase a tu marina.

El corazón llora sangre
y pide venganza al cielo,
cosa que estuvo tan alta
hoy se encuentra por los suelos.

Colores de oro y sangre,
que lleva nuestra bandera,
oro porque mucho vale,
sangre porque en su historia lleva.

Cosa que estuvo tan alta,
sobre todas las naciones,
hoy se encuentra por el suelo,
rotita y hecha jirones.

CANTIGA
Estampa (Madrid) 18-12-1928

Touporroutou pra onde vas vella.
Touporroutou pra Redondela.
Véndeme os bois e véndeme as vacas.
Mais non me venda-lo pote das papas.

Cantiga Recollida en : “Ritmos de danza y oralidad en Ramón María del Valle-Inclán”. Culturas Populares. Revista Electrónica 6 (enero-junio 2008). Mario Hernández. Universidad Autónoma de Madrid ISSN: 1886-5623 (J. Pérez Ballesteros, op. cit., I, 1885, páx. 140).
É unha variación da anterior. No mesmo documento aparece outra versión idéntica a esta
substituíndo Redondela por Pontevedra:
Troporroutou, ¿pra onde vas vella?
Troporroutou, para Redondela.
Troporroutou, ¿qué vas a buscar?
Troporroutou, un puñado de sal

CANTIGAS RECOLLIDAS EN “A Taberna de Nador” de G. Amoedo e R. Gil Moure
“Que baje el blanco,
que suba el tinto,
que lluevan zapatillas
del siglo quinto...”

“Es la taberna un gran negocio
que todo el mundo lo puede ver,
que se sostiene en este pueblo
y nosotros contamos
sin miedo a engañarnos
hasta treinta y tres.”

“Ay, ay, ay
el que quiera ver gente de humor
lo primero que debe buscar
un casino llamado Nador.”

“Hai no alto do lugar
da Esfarrapada
unha taberna
titulada Nador,
onde se pescan
pescadas de calibre,
onde se afogan
as penas e a dor.
E alí dabondo
afluie a rapazada
con botellas na man
para encher...”

“En este pueblo nadie ignora
que está de moda
el beber bien,
hasta pollitos
que usan trinchera
con su gargantita
siendo por chiquitas
lo tragan muy bien...”


“... tabernas en este pueblo
hay muchas y a granel,
pero es más grande el deseo
que tenemos por beber.
Pues alguno de nosotros
por poder ir a Nador
empeñamos la camisa
y casa y un cobertor.
Y también diremos
que hay quien por beber
subasta en la calle a su mujer.”

“Vamos ir a organizar
la religión del vino,
fuente del buen humor,
y para ello tenemos hoy
el templo de Nador,
en el cual todos los días
va la gente joven a rezar
que hay allí un agua bendita
que las penas suele quitar.
También vamos a poner
Santos y sacerdotes
en nuestra religión.”

“De donde vienes, Quiroga,
vengo de Madrid,
de llorar mis lágrimas
en el lugar en que nací.”

“Esta es la escuela
del gran Borrajo,
todos la adoptan
sin gran trabajo,
y según dice
el famoso Enrique
que el vino es bueno
para la gripe...”

“Ai, ai, ai
Bernarda a Longa.
Ai, ai, ai
un raio a coma.”


Cantigas á estación de Chapela
1953-08-17 Hoja Oficial del Lunes
A construcción da estación de ferrocarril en Chapela supuso no seu momento unha mellora importante na comunicación con Redondela, facéndose popular á cantiga:

Chapela, tiene estación;
ya pueden los de Chapela
pagar la contribución
en la misma Redondela.

Pero en 1953 se suprimiron as paradas dos trens nesta estación, polo que a xente cantaba estoutra:
Chapela tiene estación;
pero el tren sigue sus vías...
Se ha puesto en combinación,
con la Empresa de Tranvías.

Cantiga de Varela (Tradición Oral)
Os tortos van a Ribeira
E os tramancos tamén lle van.
Levantan todas as pedras,
aí vén Varela o Rei do Chu.
E “Varelanta” da Madre Santa,
da Madre Santa, do Rei do Chu

Cantos populares españoles.

Francisco Rodríguez Marín, Enrique Baltanás. 2005


O carballo do Galleiro,
Heino de mandar cortar,
Cando vou pra Redondela,
Quítame a vista do mar.

Vivan os canteiros, madre,
Vivan os de Pontevedra,
Que fixeron vir a yaugua,
Dende Vigo a Redondela.

Repertorio Tabernario. Callobre, entroido de 2008
Letras recollidas por Luis Torres Vázquez
RIBEIRANA (Ver versión anterior)
Vexo Vigo, vexo Cangas BIS
Tamén vexo Redondela
[Vexo a ponte de San Paio
Camiño da nosa terra] BIS
Retrouso
Ai la lá lara lai la lá la 3BIS
Rosiña miña Rosiña BIS
Rosiña miña roseira
[dame un caravel Rosiña
Da túa caraveleira] BIS
Retrouso
Para Vigo vou chorando BIS
Para Santiago rindo
[Que me quedan os amores
Na miña cama durmindo] BIS
Retrouso

MIÑAS COUSAS
Teño unha galiña branca
que me veu de Redondela,
da miña comadre o galo BIS
non me veña dar con ela.
Ai la la, ai la la,
ai la la, lará lalá lalá lalá.
Veño de ver o meu liño
que me dá pola cintura,
non sei si é liño, si é herba BIS
bagaña non ten ningunha.
Ai la la, ai la la...
Unha pera dúas peras
non tiña máis a pereira,
unha será para o xastre BIS
outra para a costureira.
Ai la la, ai la la....

A HERBA DA ILLA DE SAN SIMÓN
Fun tocar a San Simón,
fun tocar nunha lanchiña,
[non me deixaron pisar’e
a herba daquela illa.]BIS
Mariñeiro de auga doce
e tamén d’auga salgada,
[lévame a San Simón
e de San Simón á Habana.]BIS
Unha noite me levaron
a San Simón cunha nena,
[meu corazón veu chorando
por ser a noite pequena.]BIS
Agora que vén o vran
tamén vén a primavera,
tamén vén a regalía
pr’os gadañeiros da herba.
Ai lalara lalá, ai laralá lalá,
Ai lara lara lalá,
Ai lalara, lalara, la lá...
O cura de San Simón
non ten camisa lavada,
o señor cura de Arcade
vintecinco na colada.
Agora
que ven o vran...

Cantigas de Escarnio e maldecir.
CEIP Bergantiños (Carballo)

O gaiteiro de Soutelo,
Indo para Redondela,
Perdeu a gaita no monte,
anda chorando por ela.


Autor: Juan Migueles


Cantigas de Tasca e Furancho (I)


Botando unha ollada ás letras das antigas cantigas de Redondela poderiamos dividilas basicamente en dous grandes grupos: as que exaltan as belezas da vila e as que critican sen piedade.


Tiene cosas Redondela,
son cuatro a pedir de boca
San Cristobal, los viaductos
San (no se dice) y la Coca

Unha nova de 1910 danos conta do veleno dalgunhas coplas:

Comisión Provincial. Informar á superioridade que procede desestimar o recurso interposto por Josefa Sánchez, Ramona Rodríguez, Carmen Rincón, Emilia López e María González, contra providencia da Alcaldía de Redondela que lles impuso a cada unha multa de 5 pesetas por cantar coplas ofensivas ás autoridades perturbando a orde e dando ocasión a loitas persoais. (19100800 La correspondencia gallega)

Poucos anos despois as coplas volven a ser noticia. Claudio Contreras Valiñas, coñecido como O Chato, era un avogado implicado na causa agraria, participando en varios mítins antiforais e chegando a presentarse en 1911 a deputado provincial. Chegan entón as eleccións municipais de 1912 co resultado de 10 concelleiros agrarios por 9 rietristas. Claudio Contreras decide daquela trocar de partido, o que lle permite ser nomeado alcalde como rietrista. Catro anos despois deixa a alcaldía por ser nomeado Deputado provincial. Sendo xa considerado o cacique de Redondela, acada o control total da vila co nomeamento en 1918 como alcalde en funcións do seu irmán Ricardo, quen xa ocupara varios cargos como o de recadador de contribucións ou o de mestre habilitado. Todo isto provocou que lle adicaran unha canción coa música do daquela popular “Vals de los Apaches”, co estribillo:
Traidor, traidor,
pillo, granuja e malvado,
si te hicieron diputado
fue porque has vendido tu honor.

Esta cantiga sería incluída no índice de obras prohibidas polo alcalde de Redondela. Os que a cantaban eran encarceados e os gardas municipais prestaban especial atención ao lavadoiro, onde as mulleres amosaban predilección por dito vals. Para compensar os partidarios do cacique tamén lle adicaron unha cantiga a Gregorio Espino, quen se enfrontara a Raimundo Riestra nas eleccións a deputado a cortes por Redondela.

A continuación e para rematar, reproducimos unha recompilación de antigas cantigas de Redondela ou nas que se cita á nosa vila. Algunhas son moi populares e seguen a cantarse e outras son vellas cancións que case ninguén lembra e que se oían nas tabernas, no entroido, nos furanchos ou nas festas, polo que poden aparecer incompletas.

O POLORRI
Cantiga que aparece en distintas vilas galegas, adaptándose a letra á cada lugar. A versión redondelana é a seguinte:

Polo río Alvedosa baixaba unha ghamela,
Xan Carallás, Carallás.
(bis)
cheíña de borrachos todos de Redondela
Xan Carallás mariñeiro, Xan Carallás borrachón.
(bis)

Redondela e tan pequena que non sae no mapa,
Xan Carallás, Carallás.
(bis)
pero bebendo viño coñecenos o Papa
Xan Carallás mariñeiro, Xan Carallás borrachón.
(bis)

Redondela é unha vila con dúas pontes no medio,
Xan Carallás, Carallás.
(bis)
na entrada unha capilla á saída un convento.
Xan Carallás mariñeiro, Xan Carallás borrachón.
(bis)


A CANCIÓN DE FAUSTINO (OU DA PORTELA)
Composta por Arximiro Fuentes Pérez, quen empezou a traballar como garda municipal da vila en 1928, tamén exerceu como bedel do Casino de Redondela.

¡Hay que ver! ¡Hay que ver!
Redondela como ha prosperado,
que dicen van a hacer
a la Portela una carretera.

Y si esto es verdad,
Faustino nos hará un merendero.
¿Con qué?

Con vino de lo mejor,
ribeiro, Sotomayor,
de merluzas habrá un vivero.

También tenemos artistas
en este pueblo, en este pueblo.
Que se fueron de turistas
y ahora vuelven llenos de miedo.

(bis)


COPLA ÁS TRABALLADORAS DE REGOJO. Escrita por Xosé Fontenla Cal “Pescuecitos”

A inundación que hubo en Vilavella,
non foi por causa do río ó desbordar.

Foi porque todas, as da camisería,
marcharon todas xuntas a mexar ó Salgueiral.


CANCIÓN DO OSO DA RABADEIRA

En febreiro do 1934 apareceron as pegadas dun oso na Rabadeira. Este feito causou tanta expectación que se popularizou a frase: “Non vaias a Rabadeira que che pode aparecer o oso”.
Fuimos a la Rabadeira
a ver si estaba el oso
y nos hemos encontrado
con las bromas de un gracioso.

Dichoso oso que no aparece
ni con luces de candil
en los rincones más apartados
señalados por “Pení”.

Y “Faneco” sofocado
nos dijo entristecido
yo me subí al balado
que hay al lado del camino.

Y he visto y no lo digo
que el oso es un animal
que enfurecido no respeta
ni las barbas de Don Juan.

(Bis estribillo)


CANCIÓN A PORFIRIO

Esta cantiga adicoulla César Pazos Pisquito ó seu amigo Porfirio. Resultado: Porfirio pasou anos sen falarlle.

O señor de don Porfirio
Ten unha moza en Borbén.
Según din as malas lenguas
dis que tira máis que o tren.

Dis que tira, dis que tira, dis que tira,
dis que tira de verdad.
Dis que tira, dis que tira, dis que tira,
Porfirio mais Soledad.

Moito porco, moito porco
moito hueso de Xoán
e Porfirio agradecido
non fai mais que meter man.

(bis estribillo)


AI, LÁ

A Peneda está nun alto
Redondela nun baixiño.
La-laralalá-lalá
(bis)
Pero no medio do pueblo
está o pelexo do viño.

Ai lá-laralalá-lalá
Ai lá-laralalá-lalá
Ai lá-laralalá-lalaaaa
Ai...lalaralala-lalá

Si queres mozas bonitas
non perdas tempo en buscalas.
La-laralalá-lalá.
(bis)
Ven buscar unha choqueira
porque aquí todas son guapas.

(bis estribillo)


COPLA nº 1

Por ir ó baile
da Ramallosa,
por ir ó baile morena,
perdín a moza.

Perdín a moza,
quedei sin ela,
por ir o baile
de Redondela.


COPLA nº 2 (Cantar a dúas voces)

Cuando voy a la Junquera a pasear
que tranquilo y que sereno es el rumor.
Y al oír tu grato acento murmurar
yo latir con fuerza siento el corazón.

Niña despierta y abre tus alas,
que tus miradas hacia mi derechas van
y la esperanza en ti se cifra
tu eres mi dicha, mi dicha y mi loco afán.


COPLA nº3 (Incompleta)

Gaitero de Redondela
ofrecícheme unha tunda
e agora veño a por ela.


OUTRAS COPLAS DA PEÑA XAN CARALLÄS

Foi Xan Carallás
Fundador de Redondela
o primer borracho
sen haber taberna

A Coca de Redondela
esperaba no camiño
a que Xan Carallás
lle dera un pouco de viño

COPLA nº4
Esta copla a parece noutros puntos de Galicia trocando o topónimo. Esta é a nosa versión:

O Carballo das Cen Polas
ten as follas reviradas,
que llas revirou o vento
nunha mañá de xiada.

RECOPILACIÓN DE COPLAS
Coplas recollidas en Colección de cantares galegos. José Casal Lois. Consello da Cultura Galega.

1
Pola mar abaixo vai,
pola mar de Redondela,
pola mar abaixo vai
quen no corazón me leva.

2
A túa honra, meniña,
xa pasou Redondela,
si me pagas con diñeiro,
eu che direi quen a leva.
3
Fun pola Peregrina
á vila de Pontevedra,
por San Roque fun a Vigo,
por Corpus a Redondela.

4
Namoreime en Redondela
é vin xantar en Padrón,
merendei en Paradela,
e vin cear a Corcubión
5
Este cantarciño novo,
quen o traería a esta terra,
unha miniña pequena,
da vila de Redondela.

VEXO VIGO
(Recollida en www.fillos.org/galicia)

Vexo Vigo, vexo Vigo
Tamén vexo Redondela
vexo a ponte de Sampayo,
camiño da miña terra.

Ó subila i-ó baixala
a costa de Reboredo
ó subila i-ó baixala
perdín a cinta do pelo.

Canto máis alto, máis alto,
nenas de Vilamaior,
canto máis alto, máis alto,
canto máis alto, millor.

Para mulas, Monterroso;
para vacas Guimarei,
e, para nenas arrogantes
terras donde m’eu criei.

As mociñas de Melide
choran e teñen razón
porque ningunha se casa
de presumidas que son.

Indo por Campos abaixo
n’encontrei senón ortigas ;
indo por Melide arriba
ai qué lindas raparigas!

Eu fun á Boente de riba
afiar o meu puñal,
para pasear de noite
ese camiño real.

Anque che son de Barreiro,
non che teño que perder,
ó que se meta conmigo,
a sangue ll’hei de beber.

Santiago é boa vila,
dá de comer a quen pasa;
levando cartos na bulsa,
pan trigo haino na plaza.

Indo para Portugal,
chegando á pena redonda,
acordáronseme as nenas,
e non sei si che volva!

Para cantar, viva Ordens;
para bailar, Folladela;
para mozos arrogantes,
vivan os da miña terra.

As nenas de Paradela
demas Dios para cantar;
Gargantiñas como elas,
d’aquí á Roma non-as hai.

Adiós, calle de Mellí;
adiós, campo de San Roque;
adiós, muiños de petos;
adiós, taberna do Forte.

Viva o Forte, viva i Forte;
i-o Ribeiro tamén viva!
entr’o Forte i-o Ribeiro,
alí teño a miña vida.



A aldea de Paradela,
de lonxe parece via;
hai uhna rosa na entrada
i-un carabel na salida.

a aldea de Visantoña
è ruín porque a fan;
se lle botan a semente,
tamén dá o azafrán.

Somos rapaces de Moldes,
de Moldes che somos nós;
i-anque chesomos de Moldes,
sabemos servir á Dios.

Ai a aldea de San Cosme
rodeada de fieitos!
O amor que n-ela entre,
ha de ser dos escolleitos.

Quero unha moza de Campos
c’unha saia de picote
e n’a quero de Melide
con tres mil reás de dote.

O muiño de Naseiro
bota a fariña por abaixo,
o que queira guapas mozas
ten que chegar á Tradiago.

O muiño de Naseiro
bota faniña por riba,
o que quiera boas mozas
pase pol-a ponte arriba.

Teño uhna moza nos Condes,
outra no Ribeiro d’Avia;
s’a dos condes é bonita,
a do Ribeiro lle gana.

Fuches á Villagarcía,
fuches e non viches nada,
non viches raiar o sol,
n’uhna mazán colorada.

As mociñas de Furelos
ben se poden alabar,
uhna taza de fariña
non-a saben amasar.

A Castela van os homes,
á Castela pra ganar;
Castela queda na terra
pra quen queira traballar.

Sempre m’andas preguntando
de que romería veño:
veño da feira de Curtis,
da feira de Curtis veño.

Comín castañas asadas
que viñeron de Padrón,
e bebín auga do rego,
matoume no corazón.


Autor: Juan Migueles