lunes, 29 de mayo de 2023

Festa de San Sebastián

 

San Sebastián. Foto: Igrexa de Redondela.

Festa celebrada o 20 de xaneiro en Redondela. Cóntase, que a devoción da vila por este santo, débese a que escoitou os rezos dos crentes ante a ameaza da peste, librando aos redondeláns desta enfermidade. Isto levou á creación da Hermandad de San Sebastián, que estaba vinculada ao gremio dos toneleiros, en 1791. (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/confrarias-e-outras-asociacions.html ).

Esta confraría debeu ir a menos ata que o 1 de xaneiro de 1862 prodúcese a súa reorganización, con acta firmada por Isidro Álvarez Piñeiro (párroco de Redondela), José María Carreira, Juan Esteiro, José Novás e Juan Otero. O primeiro artigo das súas constitucións sería: “Esta asociación, que se denominará S. Sebastián, podrá formarse y tendrá entrada en ella todas las personas que quieran inscribirse a condición de que tengan buenas condiciones o costimbres morales y no carezcan de uso de la razón”. Na lista de confrades dese ano de 1862 constaba de 11 asociados, 9 señoras e 4 “hermanos artesanos y menestrales”. Ademais de veciños do casco urbano de Redondela, nesta relación figuraban membros de Reboreda,, Cesantes e O Viso.

A cota de entrada que tiñan estipulada era dunha libra de cera ou equivalente, para os maiores de 40 anos, e a metade para os menores de esa idade cabezas de casa ou pais de familia.

Nunha acta do párroco de Redondela Bernardino Couñago Beasada, do 7 de decembro de 1882, ocupando a sede tudense Fernando Hué, procedeuse a examinar os documentos e as reliquias que de San Sebastián e San Lorenzo existían na imaxe do santo. En dita documentación con data de 24 de xuño de 1692, expoñíase que ditas reliquias foran traídas de Roma, sendo párroco Jerónimo Calvo Salcedo.


Nun vello xornal atopo varios datos sacados do libro de actas desta irmandade:


En 1866 se había pintado la imagen, así como la capilla, importando esta obra la cantidad de 1.316 reales.

En Junta general celebrada el 3 de febrero de 1881, se acordó, con entusiasmo general dar las gracias al socio Domingo Fernández por haber regalado al Santo un bastón con puño y regatón de plata.

El 23 de octubre de 1881 la Junta directiva de la Hermandad que presidía don Joaquín Sánchez, acordó, en vista del mal estado en que se hallaba la sagrada imagen, enviarla a pintar a Tuy, dejando a criterio del párroco la elección de artista que la deje al mejor gusto de todos. Esto se hizo con el producto de limosnas de todos los socios que aportaron según relación, 315 reales. La obra importó, según recibo, 500 pesetas, comprendiendo ojos nuevos, pestañas y llagas de cristal.

En el año 1882 los mayordomos José Fernández Carrera y Manuel Otero dispusieron que se pintase la sagrada reliquia a sus expensas, construyendo también un anda para salir en procesión. La Junta general acordó se hiciese constar en acta a fin de que “llegue a conocimiento y recuerdo de todos los venideros”, dándose también las gracias a la mayordoma Soledad Muíños, por sus sacrificios en beneficio de la Hermandad.

En 26 de diciembre de 1884: “A consecuencia de un gran desengaño que en muchos años está notando la Junta, prohíben terminantemente la colocación de cadenas en la imagen del Santo, ya que además de ser una risa para las personas forasteras que contemplan a este pueblo con poca civilización y causan daños en la pintura del Santo”.

En 14 de junio de 1886 se hizo el escudo de plata que lleva el estandarte de la Asociación en la conducción de cadáveres de los hermanos fallecidos. Se emplearon tres gargantas de plata pertenecientes a la Asociación y pedazos de dicho metal que gratuitamente ofrecieron varios vocales.


Nunha nova de 1901 dáse conta de que ese ano na procesión estreouse un estandarte regalo dos devotos residentes en Lisboa e Manaos. O estandarte fora bordado no Convento de la Enseñanza de Vigo.

A principios do século XX, a noite anterior se poñían a arder barricas cheas de alcatrán na Praza de Abastos. No día de San Sebastián, pola tarde, cando saía a procesión, na Alameda disparábase un canón e do ceo caían paracaídas e lambonadas, facendo as delicias dos nenos. Pola noite había baile na sociedade.

Ao día seguinte era o da Astilla, festa dos carpinteiros. A familia que acollía a festa gardaba o pendón na súa casa ata o ano seguinte. Pola noite tamén se celebraba baile.

Ata mediados de século a xente lanzaba fogos ao paso da procesión e os capitáns dos barcos competían a ver quen lanzaba máis fogos o día da festa. Aínda hoxe en día (2025), esta tradición mantense co lanzamento de numerosas bombas de palenque ao paso do santo.

Outra tradición era a”entrega do ramo”. Un exemplo o temos en 1957, cando se lle fai entrega do ramo aos novos mordomos, José Palmeiro Fernández e Manuel García Casqueiro. No acto pronunciou un discurso o presidente da Irmandade, Luis Alfonso Pereira, e os mordomos obsequiaron ás autoridades e invitados no salón do bar La Torre.

A festa estaba indo a menos, xa se reducira de 3 a 1 só día, cando deixou de ser festivo alá polos anos 80. Na actualidade segue a facerse a tirada de bombas e a condución da imaxe da igrexa de Redondela á de Vilavella pero con pouca asistencia de fieis.


Autor: Juan Migueles



BIBLIOGRAFÍA

As vilas de Redondela nos tempos do Catastro de Ensenada: Xoán Miguel González Fernández. Ed. Concello de Redondela.

Galiciana- http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es => El Pueblo Gallego, El Correo Gallego.

Tramancazos

 

miércoles, 10 de mayo de 2023

José Martínez Crespo (Redondela)

 

José Martínez Crespo. Foto infomiño

Historiador.

Licenciado en historia. Dos seus traballos sobre Redondela destacar as súas investigacións entorno á Festa da Coca.

Libros de Redondela:

A Coca de Redondela en 1.000 imaxes. Ed. Concello de Redondela e varios comercios.

A festa da Coca de Redondela. O Corpus Christi e as súas manifestacións. José Martínez Crespo. Ed. Concello de Redondela. 2013.

A festa da Coca de Redondela. O Corpus Christi e as súas manifestacións. José Martínez Crespo. Ed. Concello de Redondela. (2ªEdición)

Xan Carallás de Redondela. El mito, la figura, la Orden. José Martínez Crespo. Ed. Orden de Xan Carallás.

O Corpus de Redondela vístese de historia. Vestuarios e óleos realizados por Margot Araujo. José Martínez Crespo. Ed. Xunta de Galicia.

Corpus Christi en Redondela. José Martínez Crespo e Sabela Arias Castro. Ed. Ir Indo. 2008


Artigos de Redondela:

Gallaecia. Publicación del Departamento de Prehistoria y Arqueología de la USC

Nº 26 (2007): Ordenanzas municipales de las villas de Redondela y Vilavella del año 1605 / José Martínez Crespo

Nalgures. Asociación Cultural de Estudios Históricos de Galicia

Nº 5 (2009): 1809: A sangre y fuego. Redondela en la Guerra de la Independencia / José Martínez Crespo

Sobre a pretendida orixe grega de Redondela e das súas danzas do Corpus. / José Martínez Crespo

La Visita Pastoral de 1528-29 a las Iglesias del Arciprestazgo de Redondela, Diócesis de Tui. José Martínez Crespo: Liceo Franciscano, LX, 184-186, 2009, pp. 783-852

As xuntas do reino de Galicia celebradas en Redondela en 1666. José Martínez Crespo. Boletín do Seminario de Estudios Redondeláns (SEREN). Nº2. ISSN 1698-8051, páxs. 35-62.

Redondela y Vigo frente a la luctuosa y el diezmo eclesíasticola sentencia arbitral de 1494. José Martínez Crespo. Cuadernos de estudios gallegos. ISSN 0210-847X, páxs. 77-137 .


Outras publicacións:

A Guerra na Galicia do Antigo Réxime (S. XVI-XIX). José Martínez Crespo. Editorial Toxosoutos / 978-84-96673-19-9

Las Iglesias de Galicia en el Renacimiento y el gobierno episcopal. Fr. José García Oro, José Martínez Crespo e María Luz Ríos Rodríguez.



Autor: Juan Migueles

BIBLIOGRAFÍA

Faro de Vigo

Francisco José Martelo Villar (Vilavella (Redondela), 1945)

Médico cirurxián.

 

Martelo Villar. Foto Marcos Míguez-La Voz de Galicia

Licenciado en Menciña en Santiago de Compostela especializouse en Cirurxía plástica e cirurxía xeral na Universidade Complutense de Madrid en 1975. Comezou traballando no Hospital Gregorio Marañón, de Madrid, e despois exercería no Hospital Primero de Octubre, tamén en Madrid. Completou a súa formación en Londres, Glasgow i East Grinsted. De volta a España acada praza no Hospital Virgen de la Arrixaca, en Murcia. En 1980 é nomeado Xefe de Servizo do Hospital Universitario de A Coruña, no que exercería ata a súa xubilación en 2011. Neste hospital sería director de traumatoloxía e rehabilitación nos anos 1981 e 82. Ademais foi profesor asociado na Universidade de A Coruña entre 2008 e 2011.

Foi fundador e primeiro presidente da Sociedad Española de Quemaduras.

En 2021 foi nomeado presidente da Academia de Medicina de Galicia e vocal da Fundación Barrié, de A Coruña. Académico Numerario da cadeira de Cirurxía Plástica, Estética e Reparadora da Real Academia de Menciña e Cirurxía de Galicia.

Foi homenaxeado en Redondela coa lectura do pregón da Festa do Choco en 1998.


Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

Wikipedia https://gl.wikipedia.org/wiki/Francisco_Martelo_Villar

Redacción Médica. https://www.redaccionmedica.com/autonomias/galicia/martelo-villar-asume-la-presidencia-de-la-real-academia-de-medicina-4926

El Correo Gallego

La Voz de Galicia

 

Antonio Soto López (Redondela)

 

Antonio Soto López. El Pueblo Gallego 1965.

Licenciado en xornalismo en Madrid. Traballou para o Grupo Zeta, no que exerceu como director da súa axencia de noticias. Fundou a axencia de noticias OTR.

Afeccionado á investigación da historia redondelá, en 1976 figuraba como vocal do Centro de Estudios Redondelanos. Publicou:

Boletín de estudios del seminario Fontán-Sarmiento de hagiografía, toponimia y honomástica de Galicia. Nº 1 (1980): Toponimia urbana de Redondela / Antonio Soto López

Gallaecia. Publicación del Departamento de Prehistoria y Arqueología de la USC. Nº 9-10 (1987): As lendas mouras na bisbarra de Redondela. Antonio Soto López

Tamén é afeccionado ao deporte, sendo secretario da primeira xunta directiva da S. A. R.

En 1997, foi homenaxeado durante as Festas do Choco, como “Redondelán distinguido”.


Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

Faro de Vigo

La Voz de Galicia

El Pueblo Gallego

Fundación Dialnet

Frontera España-Portugal: documentación lingüística y bibliográfica (FRONTESPO).

El Correo Gallego. https://www.elcorreogallego.es/hemeroteca/redondela-galicia-KMCG1174284

Manuel Puga Pereira (Redondela, 1951)

 


Manuel Puga Pereira. Foto: Estevoaei

Licenciado en Bioloxía e farmacia pola Universidade de Santiago e Doutor en Ciencias. Comezou a súa vida laboral no Departamento de Edafoloxía da USC e no Instituto Universitario de Estudos e Desenvolvemento de Galicia (Idega). En 1981 pasaría a traballar en empresas do sector farmacéutico como ICI Farma e Astra Zeneca. Colaborou en diversos proxectos de investigación neste eido publicando unha serie de traballos en revistas nacionais e internacionais.

Neto da pedagoga Ernestina Otero Sestelo, da que publicou á súa biografía.

Presidente do Consello Social da Universidade de Santiago (2006-2014), polo que actuou como membro do Consello Galego de Universidades, do Consello de Dirección da ACSUG e do comité de honra da Fundación Camilo José Cela. Membro do Padroado de Fundación Empresa Universidade de Galicia (FEUGA) e da xunta directiva de Feique. Foi presidente da Fundación Galicia-Empresa (2002-2007), da Academia de Farmacia de Galicia (2014-2022) e da Fundación Julian Francisco Suárez Freire. Premio Federico Maciñeira que concede a Deputación Provincial de A Coruña. Foi vogal profesional da Comisión Avaliadora da ACSUG no campo do coñecemento de Ciencias da Saúde dende 2014. Conselleiro da Editorial Galaxia. En decembro de 2016 foi nomeado presidente da Fundación Penzol. En 2022 tomou posesión como académico correspondente da Real Academia Nacional de Farmacia.

En 2010 recibiu a insignia de oro da Universidade de Santiago.

Uns anos antes, en 1998, foi homenaxeado durante as Festas do Choco, como “Redondelán distinguido”. Afeccionado á investigación da historia redondelá, en 1976 figuraba como vocal do Centro de Estudios Redondelanos. Publicou os seguintes libros sobre a nosa vila:

Redondela. Manuel Puga e Mundo Cal. Ir Indo Edicións S.A.

Ernestina Otero Sestelo. Pedagoga. Manuel Puga. Ed. do Castro, 1992.

Redondela e os redondeláns na obra de Diego San José. Diego San José de la Torre, Manuel Puga Pereira e Xose Manuel Moreira Docampo. Concello de Redondela.

A Redondela de 1669 na acuarela de Pierr María Baldi. Manuel Puga Pereira.


Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

Universidade de Santiago de Compostela

Revista Farmacéuticos

Galicia Digital https://www.galiciadigital.com/nota.2791.php

Faro de Vigo

La Voz de Galicia

El Correo Gallego

 

martes, 9 de mayo de 2023

Manuel de Táboas (Reboreda(Redondela), s. XVIII / XIX)

 

Casa dos Táboas. Foto: J. Migueles


            Propietario da Casa dos Táboas (Ver https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2019/02/pazos.html ) e de varios barcos. Participou activamente na Reconquista de Vigo contra os franceses, pasando á historia porque un dos seus barcos levou á noticia da vitoria a Cádiz. Para tal motivo trocaría o nome da nave polo de Místico Fernando VII.

            Este método de dar nome aos barcos na busca de favores ou acadar información privilexada para os seus negocios, empregouno en máis ocasións. No Arquivo Histórico Nacional consérvanse correspondencia súa con Felipe Sáinz de Baranda, secretario do Duque do Infantado Pedro Alcántar Álvarez de Toledo, nas que se lle autoriza a darlle a un barco o nome de Duque do Infatado. Nas Obras Completas de Jovellanos atopamos dúas cartas de Manuel de Táboas con Gaspar de Jovellanos, nas que solicita o uso do nome El sin igual Jovellanos, fórmula rexeitada polo político, quen lle permite usar o nome de Jovellanos.

            Non sabemos se foi froito desta estratexia, pero foi nomeado polo Rei Vicecónsul de Cerdeña. Estableceu tamén contactos comerciais con Rusia e ate con Estados Unidos. Xa maior aproveitaría a situación económica adversa para liquidar os seus negocios e retirarse a Reboreda.


Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

Reboreda. Parroquias de Redondela. Carlos Rodríguez. SNL de Redondela.

Manuel de Táboas y su manía de rebautizar barcos. Jorge Lamas. https://lamasdono.blogspot.com/2020/02/manuel-de-taboas-y-su-mania-de.html

La burguesía mercantil viguesa del siglo XVIII. Aspectos sociales (I). Por Juan Miguel González Fernández, José Antonio Tizón Rodríguez. Instituto de Estudios Vigueses. Boletín nº9.

José Lago Ochoa (Cesantes (Redondela), 1964)_Oficial da Mariña

 

José Lago Ochoa. Faro de Vigo
José Lago Ochoa. Faro de Vigo

Comandante do patrulleiro “Espalmador”, dragaminas “Genil”, buque de apoio a submarinistas “Neptuno”, fragata “Méndez Núñez” e LHD “Juan Carlos I”, co que realizou a súa primeira misión no exterior, concretamente en Kuwait, no Golfo Pérsico, entre maio e xuño de 2018.

Durante a súa traxectoria militar desempeñou diversos destinos en terra no Estado Maior, na Unión Europea e como oficial de enlace naval para a Operación “Libertad Duradera” en 2004.

Anteriormente, durante a guerra do Golfo exerceu como de alférez de navío na corveta “Diana”.


Autor: Juan Migueles


BIBLIOGRAFÍA

Faro de Vigo.

Atlántico Diario.