 |
Rúa Prata cara a 1930 Foto: Otto Wunderlich. Fototeca del Patrimonio Histórico
|
No rueiro de Redondela podemos atopar nomes vencellados aos antigos
gremios ou oficios, sería o caso de: Rúa Prata, R. Campo das Redes,
R. Cabo dos Fumeiros, R. da Leña, R. do Muíño, R. das Regateiras
ou Camiño da Tafona.
A
todos estes poderían engadirse nomes xa desaparecidos: Praza do
Estaleiro, Pz. Do Mercado, Rúa dos Fornos, Pz. Do Leite, Barrio dos
Muíños, R. da Carnicería ou Pz. Do Pan; e tamén nomes que se
popularizaron aínda que nunca chegaran a ser oficiais como a Rúa da
Herba ou A Canteira. (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2020/04/toponimia-rueiro-de-redondela.html
)
Hoxe
imos a deternos na Rúa Prata, nome que xa aparece nun documento de
1521 e que faría referencia ao oficio de prateiro. Pero quen eran
eses artesáns e que importancia tiñan na vila para darlle este nome
a unha rúa? A verdade é que outros oficios ligados ao arte como
sería o dos imaxineiros ou ebanistas estaría moi documentado (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2022/01/imaxineiros-ebanistas-de-redondela.html
)
e
ata atopamos bastante información dun canteiro da época (Ver
https://anecdotarioredondela.blogspot.com/2023/12/pedro-gonzalez-canteiro-s-xvi-s-xvii.html
).
No
caso dos prateiros a cousa complícase porque atopei o nome de varias
persoas desempeñando este oficio pero apenas temos referencia das
súas obras.
Curiosamente
a pesares de ser un topónimo do século XVI, polo que habería
varios artesáns na nosa vila, a mediados deste século realízase
unha oferta aberta para a realización dunha cruz de prata para a
igrexa de Redondela.
Escritura
de poder de vecinos de Redondela, a Rodrigo Troncoso, regidor, a Juan
Botello, procurador general de la citada villa, para concertar e
igualar con cualquier platero o plateros de Santiago, o de otro
lugar, para realizar una cruz de plata, para la iglesia de Santiago
en la citada villa. (1555, abril, 7)
Neste século XVI
podemos citar a:
Grabiel
Alonso. Prateiro e veciño de Redondela, citado nun documento de
1594 sobre a renda dunha viña. En 1609 sería acusado de
“judaizante”.
Gaspar Gómez.
Prateiro citado nun documento
de 1601 sobre o cobro dunhas casas en Redondela.
Gaspar Rodríguez.
Aparece nunha carta
de pago de
1578, como prateiro
veciño
de Santiago, xunto
a súa irmá,
María Rodríguez, como
fillos e herdeiros dos defuntos
Manuel Rodríguez e
a súa dona
Guiomar Rodríguez, veciños
que foron
da vila de Redondela.
Gonzalo
Rodríguez. Prateiro e veciño de Redondela, citado nun documento
de 1594 sobre a renda dunha viña.
No
S. XVII:
Nicolás
Domínguez. Prateiro de
Redondela que en 1732 realizou unha cruz procesional para a parroquia
de Santiago de Esponseda (Noucos-Ribadavia), para o que se lle
facilitou a prata da cruz vella, que pesaba 160 onzas. Recibiu polo
seu traballo “cuarenta
pesos”.
Juan
Durán. Prateiro de Redondela
no censo de 1694.
Gregorio
Giráldez Duarte. Prateiro
veciño de Redondela en 1675 e casado con María Duarte.
Gaspar
Gómez. Aparece como prateiro
de Redondela en varios documentos de compra de propiedades de 1665 e
1667; e no censo de 1694. Podería tratarse do mesmo Gaspar Gómez
morto exhausto en Reboreda cando fuxía dos saqueos realizados polos
ingleses despois da batalla de Rande (1702).
Antonio
Martínez. Prateiro, veciño de Redondela que en 1705 vende ao
seu irmán Domingo Martínez Nieto, parte dunha parra e horta que lle
pertence na propiedade "del Cruseiro Viejo de la
Esfarrapada".
Antonio
Pereira. Prateiro no censo de
Redondela de 1694.
Francisco
Roupeiro Nogueira. Prateiro
veciño de Redondela en 1698.
No
S. XVIII:
Joseph
Alcalde de Romay. Prateiro
veciño de Redondela e do Gremio da Terra en 1719
Fernando
Alcalde de Romay. Prateiro
veciño de Redondela e do Gremio da Terra en 1719
Francisco
de Avilés y Vázquez.
Nun
censo de 1763 aparece como prateiro
veciño
de Vilavella.
“Idade
30 anos,
casado ten
unha
filla
e unha
criada. Gaña
polo
oficio de prateiro
que exerce
3 r. v. ao
dia: É
Casa de Mesón e
pola utilidade
que esta lle
deixa
ao
ano
regulanselle
80 r. v.”.
Posible
irmán
seu
sería Manuel Avilés, natural de Redondela, que en 1735
se
expón as
Informacións
de Limpeza de Sangue,
por
ser
colexial
electo a unha
beca sumulista do
Colexio
de San
Xerome, destinada aos
naturais
do
bispado
de Tui. Constan
como pais
Francisco de Avilés e
Dominga Vázquez.
Juan Crespo.
Prateiro
nun censo de Redondela de
1712. En
1732 coa súa
muller Juana de Amoedo aparecen
como padriños dun neno
bautizado en Santiago de Redondela. Aparece
tamén como prateiro no Catastro de Ensenada de Quintela
(1752).
Domingo González de Lamas Carballido. Prateiro
nado a principios do s. XVIII.
Domingo Fernández
do Casal. Prateiro no
Catastro de Enseada de Redondela (1752).
Pedro Fernández
do Casal. Prateiro no Catastro
de Enseada de Redondela (1752).
Juan Francisco de Figueroa. Prateiro
no Catastro
de Enseada de Redondela (1752).
Pascual González. Prateiro
no Catastro de Enseada de
Redondela (1752).
Francisco
Pérez. Nun
censo de 1763 aparece como oficial prateiro
veciño
de Vilavella.
“Idade
28 anos,
casado ten
un fillo
menor dos
18 anos,
e
unha filla,
ten
de utilidade
como oficial de prateiro
un r. v. e
17 mrs vellón ao
día”.
Manuel
Pérez. Nun
censo de 1763 aparece como prateiro
veciño
de Vilavella.
“Procurador.
casado, idade
53 anos,
ten na
súa
compaña un fillo
Presbítero
e
dúas
criadas, polo
oficio
de prateiro
que exerce
regúlanselle
de utilidade
tres rr.”
Francisco de
Soto. Prateiro no
Catastro de Enseada de Redondela (1752). Propietario dun muíño.
O último prateiro atopado sería:
Leopoldo Fernandez Avendaño. Prateiro de 40 anos en 1899 e
estaba casado con Esperanza Alján. Faleceu no seu domicilio na rúa
Loureiro o 10 de xaneiro de 1914.
Autor:
Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA
Los
plateros gallegos y el Santo Oficio de la Inquisición. Manuela
Sáez González.
Galicia
artística en el siglo XVIII y primer tercio del XIX. José
Couselo Bouzas.
Catastro de Ensenada
(1752) de Redondela e Quintela.
Arquivo
da Catedral de Santiago.
Arquivo
da Universidade
de Santiago de Compostela (USC).
Galiciana>Arquivo
do Reino de Galicia.
Fondo
Casto Sampedro. MuseoPontevedra.
Censo
de Redondela (1694) por Celso Xavier Milleiro.
1763
Expediente
de comprobación de bienes, rentas y cargas de la feligresía de
Villavieja de Redondela (Mos, Tuy), efectuado por decreto de
diciembre de 1760 para el establecimiento de la Única
Contribución.http://pares.mcu.es
O cemiterio dos Eidos da vila de Redondela. Xosé Manuel
Moreira Docampo. Concello de Redondela, 2022.
Aportes
Celso Xavier Milleiro e Xosé Moreira Docampo.