1911, 7 de novembro. Inés Pérez Figueroa estaba cruzando a rúa na
Porta do Sol, en Vigo, cando foi atropelada por un coche que tentaba
evitar chocar con outro. Foi conducida ao Cuarto de Socorro e
trasladada á casa da súa nai, na rúa Taboada Leal, onde faleceu
pouco despois. A finada era natural de Redondela e repartidora de
pan.
1911, 9 de novembro. Cando o veciño do Viso, Juan Vidal Vidal,
atopábase sacando auga dun pozo, no barrio de Alxán, tivo a
desgraza de caer falecendo afogado.
1912, 22 de febreiro. Atopábanse en Quintela apacentando o gando
José Reguera Salgado, José Carballo, Jesús e José Amoedo, José
González Balado e Benito Balado Carballo. Estaban xogando á
canícula ou estornela, cando Benito se sentou xunto a
unha escopeta que trouxera Jesús. Deulle o gatillo e arma disparouse
ferindo ao seu curmán José González de catorce anos de idade, que
falecería horas despois.
1912, 16 de maio. Na estrada de Vigo a Redondela, a uns 7 km. da
cidade, un neno duns doce anos subiu a un piñeiro a por piñas. Ao
dobrar a pola co seu peso, tocou nos cables da luz caendo morto ao
instante.
1912, 2 de xuño. Antonio Carballido de 70 anos, labrador veciño de
Dapena (Vilar), vivía cun fillo coas facultades perturbadas de 40
anos. Mandou ao seu fillo a por auga e cando este volveu guindou o
xarro á cara. Logo colleu un fungueiro e bateulle na cabeza. Antonio
caeu ao chan e cando acudiron os veciños era xa cadáver.
1912, novembro. Declarouse un violento incendio nun grupo de casas
que en Redondela posúe o propietario Sr. Castaño. Cando se
descubriu a existencia do fuego, era demasiado tarde para apagalo.
Dous edificios quedaron reducidos a escombros.
1912, 25 de decembro. José
Lamela, veciño da Quintana (Reboreda), estaba na porta da súa casa
coa súa tía e un fillo, cando chegaron os seus pais e dous irmáns
a reclamarlle 150 pesetas que lle deixara á súa nai e que se negara
a devolver varias veces. Ao negarse novamente a súa nai deulle unha
labazada. Un dos irmáns saíu
en defensa da súa nai e José cravoulle na cara unha tesoiras
de podar. O agresor fuxiu, sendo detido pola garda civil e ingresando
no cárcere.
1913, 27 de marzo. Preto
de Redondela foi atropelada por un coche procedente de Vigo, que
guiaba o cocheiro
Ricardo Santos, e un cabalo montado por Ignacio García, unha muller
chamada Josefa Álvarez, veciña de Trasmañó, quen falecería ás
poucas horas.
1913, outubro. Foi condenado a cadea perpetua
Juan Relín López coñecido como “El Brujo”, natural de Cedeira,
onde a xente lle atribúe
todo tipo de milagres.
Foi acusado de que o 28-12-1912, envelenou con arsénico na taberna
da Barromba, en
Redondela, a Emilia Vilaboa, de 26 anos, veciña de Trasmañó, por
despeito de que esta mantiña relacións cun canteiro chamado José
Pérez.
1914, 4 de maio. En
Chapela apareceu hai uns días o cadáver do veciño da mesma, Diego
Fernández González, de 70 anos, que caeu
nunha gaia.
1914, 6 de outubro. Ás
11 da noite declarouse un incendio na casa que Teresa López Soto
posuía en Outeiro das Penas (Cesantes). Grazas aos esforzos da
benemérita e algúns veciños, puideron
salvarse Teresa e as súas fillas de 13 e 15 anos de idade, pero non
a Manuel Soto Táboas, de 70 anos, tío da dona da casa, e que se
supón que provocou o lume ao quedar durmido mentres
fumaba na cama.
1915 O garda municipal Juan Varela evitou que tres individuos
entraran ás dúas da noite nunha casa de Vilavella. Dous o
suxeitaron polos brazos, mentres o terceiro o empurraba cara á
Xunqueira, alí puido soltarse dándose os individuos á fuga.
1915, 4 de maio. Atopándose
Ramón Rivas labrador veciño de Saxamonde de 36 anos, na casa do seu
irmán José en Louredo
(Mos), e nun
momento de tolería, tirouse a un pozo de 16 metros de profundidade e
dous metros e medio de auga, perecendo afogado.
1915, 10 de xuño. Preto do túnel de Redondela foi atopada morta
unha muller de 22 anos, veciña de Trasmañó, que ten ao seu home en
Liverpool. Saíra da casa para ir á feira a mercar unha tenreira.
Suponse que foi asasinada para roubarlle e que o crime non se cometeu
no lugar onde foi achado o cadáver.
1917-xullo. Cando unha muller chamada Paulina
Pérez Lourido pasaba pola calzada de Teis (Vigo), levando unha cesta
na cabeza, foi atropelada por un tranvía, ó intentar cruzar a vía.
O automotor deulle tan forte golpe na rexión occipital, que foi
recollida do chan sin sentido. Conducida á súa casa no barrio da
Bouza, da parroquia de Chapela, deixou
da existir sen poder articular palabra, segundo
comunica ao
xulgado o
facultativo que a asistiu ata o derradeiro momento. As autoridades
xudiciais ordenaron
á garda civil que investigue
para saber o número do tranvía que causou tan mortais feridas.
1917-agosto.
Unha cuadrilla de malfeitores asaltou a casa reitoral de Saxamonde.
Entre a unha e as dúas da madrugada, atopándose na cama o párroco
don Ricardo Sampedro Folgar, ancián de 72 anos, foi sorprendido por
dous individuos, que lle deron cun legón
un formidable golpe na cabeza, sen dúbida con ánimo de asasinalo
ou inutilizalo para a defensa. Logo obrigárono
a levantarse da cama para que lles entregara o diñeiro que gardaba.
Vacilando e chorreando sangue, chegou o ancián ata unha cómoda, da
que, aproveitando un descoido
dos bandidos, sacou unha navalla de grandes dimensións; pero antes
de que puidera usala, perdeu o coñecemento. A criada do cura, que
acudira ó lugar en que se desenrolaba a tráxica escena,
recibiu tamén unha tremenda contusión na cabeza, que a fixo caer
sen sentido. Xa donos da casa os asaltantes, abriron os mobles e
efectuaron un concienciudo saqueo, levándose todo o que acharon
dalgún valor. Logo fuxiron nun coche.
1917-novembro. Atópase fóra de perigo o cura
párroco de Saxamonde, don Ricardo Sampedro Folgar, vítima do audaz
atentado e roubo daquela reitoral.
Polo de agora non foron achados os covardes
ladróns apesares das activas
xestións que practican as autoridades do distrito.
1918, 10 de
xaneiro. Cando ían xuntos pola rúa Marqués de Valladares, de Vigo,
José Lista Valenzuela, de 29 anos de idade, vendedor ambulante, e
Carolina Gómez Cordero, de 21 anos, veciña de Redondela. De súpeto
o home sacou unha navalla e cravoulla na cara a Carolina. Conducida a
ferida á Casa de Socorro, déronlle 17 puntos de sutura. José
ingresou no cárcere e a vítima declarou que foi agredida por que se
negou a acceder ás relación que o home propuña.
1918, 29 de agosto. Un automóbil das cocheiras do Sr. Herrador, de
Vigo, que regresaba do partido de Pontevedra, e que guiaba José
Lourido, atropelou ao neno de 7 anos Agustín Alfaya Esteiro. En
grave estado foi conducido á casa do médico Antonio Ocampo, onde o
médico do lazareto de San Simón D. Federico practicoulle a primeira
cura, apesares do cal faleceu horas despois. O condutor ingresou no
cárcere do partido e o auto foi depositado no garaxe do alcalde,
Ricardo Contreras.
1919, 6 de xuño.
Foi detido en Redondela o xove de 19 anos, Basilio Martínez, acusado
de violar, a nena Manuela Álvarez Cabaleiro, de 9 anos de idade.
1919, 08 de
setembro. Discutiron os serranchíns portugueses Joaquín Domínguez,
de 20 anos de idade, e Juan Serrano, de 26, causando o primeiro ao
segundo cunha machada varias lesións de prognóstico reservado.
Joaquín foi detido e posto a disposición do xulgado.
1920, 25 de marzo. Un home tentou saltar dende o viaduto de Redondela
pero, probablemente por non ter valor suficiente, rematou pegándose
un tiro na cabeza. Ao paso do tren os viaxeiros puideron ver o corpo
tendido na ponte. Resultou ser Ramiro Cantero Martínez, recadador de
contribucións daquel Concello, de 38 anos natural de Ourense. O xuíz
de 1ªinstancia recibiu unha carta na que o finado lle encarga faga
entrega dalgúns obxectos que gardaba no baúl da súa propiedade na
casa de hóspedes na que se aloxaba.
1920, 03 de agosto. En Saxamonde polo rego dunha finca discutiron o
labrador Ángel Rodríguez e Manuel Figueroa sen segundo e coñecido
como Portugués. Dos ditos pasaron aos feitos e o Portugués disparou
un tiro de escopeta a Rodríguez, matándoo instantaneamente. En
xullo de 1921, celebrouse causa contra Manuel Figueroa, e o veredicto
foi de culpabilidade, sendo condenado a oito anos de prisión e
obriga de indemnizar con 5.000 pesetas aos fillos de Rodríguez.
1921, 22 de marzo. En Chapela un automóbil atropelou á nena de 7
anos Constantina Castro Fernández, deixándoa morta. O xulgado de
Redondela abriu sumario contra o condutor, veciño de Teis.
1921, 9 de abril. A veciña do Porriño, Perfecta Areal, de 40 anos
de idade, ía co seu home nun carro no que levaban calzado para
vender na feira de Redondela. Ao pasar pola ponte de Quíntela, un
tren de mercancías asustou ao cabalo marchando por un ribazo. O
golpe que recibiu a muller na caída ocasionoulle a morte
instantánea. Estaba embarazada e deixa sete fillos. O marido tamén
recibiu golpes de consideración, fracturándose tres costelas.
1922, 16 de xuño. Nas festas da Coca o xove de Lavadores, José
Pérez Rodríguez, coñecido como "Moreno", estaba
bailando cunha moza. De súpeto, acercóuselle José Cajarville, de
Vigo e casado, e quitoulle a parella. Ofendido "
Moreno" chamoulle a
atención e o outro deulle unha labazada. Cando ía devolverlla o
vigués sacou un revólver e deulle un tiro no estómago, que lle
provocou a morte. O asasino foi detido pola Garda Civil.
1923, 22 de maio. Un
automóbil
de Vigo atropelou en Chapela a Ángela Lago López, que faleceu pouco
despois de ser levada á Casa de Socorro. Era viúva e contaba 46
anos. Os ocupantes do vehículo estaban bébedos e ao darse conta da
gravidade do atropelo déronse á fuga.
1923, 24 de xullo. En
Chapela afogouse un mozo de Vigo, de 18 anos. Crese que se golpeou
cunha rocha ao lanzarse de cabeza.
1923, 07 de agosto. No lugar da Garonda, en
Reboreda, por unha discusión polos regos das fincas, Antonio Amoedo
Camiña golpeou co seu legón
na cabeza a Valentín Amoedo Reguera producíndolle a morte.
1923, 14 de novembro. Foi achada a pistola marca “Belga” coa que
foi asasinado o veciño de Cabral Eulogio Lago Iglesias, o
20-08-1922, cando volvía da festa de San Bernardo. Albino e Cándido
Cabaleiro Cabaleiro, xunto con Rosalino Barciela Barciela, auxiliaron
á vítima e atoparon a arma, decidindo enterrala para non implicarse
no proceso. Os tres, veciños de Vilar, ingresaron no cárcere
quedando a disposición do xulgado.
1924, 6 de marzo. O veciño de Cesantes, Apolinar Ricón Mercedes,
apareceu morto nun camiño. Suponse que ao retirarse para a súa casa
bébedo, caeu sufrindo un colapso.
1925, 19 de xullo. Os
gardas de Redondela detiveron en Rande (Cedeira) ao xove de 23 anos,
Gregorio Santorio Cabaleiro, casado e veciño de Teis, acusado da
violación da rapaza
de 16 anos Isolina Lago Álvarez, cando esta se atopaba segando herba
nunha finca en Trasmañó. A denuncia foi presentada polo pai da
xove.
1925, 24 de decembro. O depositario do Concello, Justo M. Tojeiro,
dirixíase á súa finca de Reboreda, cando o xove Vicente Mariño
Rodríguez, fillo de Manuel Mariño, que ten perturbadas as súas
facultades mentais, lanzoulle un poste de pedra dun metro seguido
dunha choiva de pedras. O sr. Tojeiro foi conducido á súa casa con
feridas de prognóstico reservado, falecendo ás 8 da noite. O tolo
ingresou no cárcere.
1926,
19 de maio.
En Redondela
faleceu
o neno de
de tres anos
Manuel Paredes, que ao
subirse con outros
rapaces
a unha
pila
de auga
quente
que había nunha
bodega para encascar aparellos,
esvarou,
caendo dentro. As
queimaduras
foron
de
tal gravidade,
que lle
ocasionaron a morte.
1926, xuño. Atendida
na Casa de Socorro de Vigo: María Domínguez García, contusión con
hematomas na cabeza, desgarro na mucosa e meixela
esquerda,
contusións en ámbalas dúas pernas, cualificados
de prognóstico
reservado. Agredida en Chapela polo seu noivo Manuel Vidal López.
1927, abril. Regresando de
Pontevedra un coche propiedade dun veciño de Tui, entrou na rúa
Ribeira na que estaban estacionados dous camións do lado esquerdo.
Ao cruzar o neno de 9 anos, Claudio Pintos Serín, non puido evitar
ser atropelado, falecendo aos poucos minutos. Era fillo único, de
nai viúva, que se atopa en Buenos Aires.
1927, 27 de abril. Juan Ramón Giráldez Leirós e Manuel Leirós
Cabaleiro foron procesados polo xulgado de Redondela, porque o
3-6-1926, nun baile en Mos agrediron con armas brancas a un veciño
de Guizán, causándolle feridas que tardaron 25 días en curar.
1927, 24 de maio. Os quincalleiros
ambulantes José María Iglesias e Manuel Rodríguez discutiron por
asuntos do negocio ata tal punto que o primeiro disparou ao segundo
dous tiros, causándolle unha ferida no ombro de carácter
leve. O agresor deuse á fuga, sendo detido en Chapela polo condutor
dun automóbil,
quen o entregou á Garda Civil de Vigo.
1927, 8 de novembro. O mozo
de 13 anos, José Alfonso Domínguez, foi atropelado na Riveira, ao
saír correndo dun posto de castañas. Foi conducido á farmacia de
Otero Milleiro, sendo atendido polos médicos Ocampo e Otero
Milleiro. Sería trasladado despois a unha cama da casa de
beneficencia, onde faleceu pouco despois.
1928, 25 de xaneiro. A
garda civil de Redondela detivo á veciña de Cesantes, Flora Bouzón
Bouzón, que feriu nunha man cun coitelo a Moisés Iriarte, cando
este tentaba quitarllo.
1928, 29 de xaneiro. Manuel Cruz Carrera, toneleiro de 67 anos de
Vilar de Infesta, faleceu despois de ser atropelado por unha
camioneta no Alto de Barreiro. Deixa viúva e 4 fillos. Dous homes,
Manuel e Eliodoro que prestan servizo como domésticos na residencia
dos Xesuítas e dúas fillas, chamadas Ramona e Leonor.
1928, agosto. O
xove Ramón Rivero Ocampo, fillo de Ramón Rivero Alonso i Engracia
Ocampo, estivo en Redondela con tres amigos montando en bicicleta
para cumprir un encargo dun procurador dos tribunais desta vila. Ao
regresar á súa casa en Vigo faleceu ao ser atropelado por un
camión.
1928,
outubro. Atopábanse colocando un armazón de madeira na obra dunha
casa de Tuimil (O Viso), os carpinteiros Porfirio Pereira Vidal
(propietario da casa), Ángel Rivas García e Ramón Sestelo Amoedo,
cando o muro se desprendeu sobre as
táboas
que facían de andamio. Ramón Sestelo conseguiu agarrarse e saíu
ileso pero Porfirio e Ángel resultaron feridos graves. Horas despois
Ángel Rivas, natural de Cesantes, falecería, dándose a
circunstancia de que ía casar cunha xove do Viso.
1928, novembro. Na veira da estrada Pontevedra-Camposancos, en
Cesantes, apareceu unha recen nacida que faleceu pouco despois. Non
presentaba indicios de violencia e crese que foi abandonada por
alguén que chegou en automóbil.
1928, 24 de decembro. Ignacio García, labrador do barrio de Canabal
( O Viso) foi buscar batume ao monte de Agrelo acompañado do seu
fillo de 15 anos e da súa filla, Sofía García López de 9 anos. O
pai quedou falando cun amigo e indicou aos seus fillos que marcharan
e xa lles daría alcance. De súpeto o gando asustouse e o neno
soltou a corda para tentar suxeitar á súa irmá, que caeu
golpeándose na cabeza. O pai acudiu axiña e trasladouna, sendo
atendida polos médicos Antonio Ocampo e José Torrado, apesares do
cal faleceu horas despois.
1928, 29 de decembro. Na parroquia de Saxamonde entraron a roubar na
casa
de Dolores González
Alonso, de setenta años, solteira, que vive sola e ten fama de rica.
Os ladróns
sorprendérona na cama, atándoa de pes e mans. Logo rexistraron os
mobles e colchóns, apoderándose de 40 pesetas, as únicas que tiña
en casa. Mentres os ladróns maniobraban Dolores simulou estar
desvanecida para evitar que a asasinaran.
1929,
30 de xaneiro. Ingresaron no Hospital de Pontevedra os nenos Antonio
Regueiro, veciño da Estrada, de 9 anos, e José Cadavid Monteagudo
de Ventosela (Red.), de 12. Ámbolos dous presentan esnaquizada
a man esquerda e o primeiro, ademais,
outras feridas. Causáronllas dous pistóns de dinamita que andaban a
manipular.
1929, 12 de febreiro. En Saxamonde apareceu afogada unha mendiga duns
65 anos e de nacionalidade portuguesa que
vivía da caridade, na canle do muíño do Buraco, no barrio
dos Valos. Non se atopou
sinal de violencia polo que se cre caeu
casualmente afogándose no regato.
1929, 3 de setembro. Por unha disputa polos regos das súas leiras,
maltratáronse de palabra e obra os veciños de Reboreda e Redondela,
José Couñago Veiga e Juan Amoedo Rivas, resultando este con graves
coiteladas no ventre, polo que foi trasladado ó hospital de
Pontevedra. O agresor foi detido.
1930,10
de abril. Un
automóbil
procedente
de Ferrol, atropelou
en Redondela á moza
daquela
vila
Concepción Barros. Foi
recollida en
grave
estado.
1930, 19
de xuño. Esta noite fronte á Chicharra un carro tirado por mulas
que ocupaban José Pío Vázquez, domiciliado en Chapela, e os seus
tres fillos, Antonio, Adolfo e José, e que regresaban a Vigo dende
Redondela, caeu
por un terraplén, debido a que se asustaran as mulas, caendo o
vehículo e os seus ocupantes á vía férrea. Os tres rapaces de
entre 6 e 10 anos resultaron gravemente feridos e o seu pai ileso.
1930, 3 de xullo. No barrio de Tuimil (O Viso) apareceu o cadáver de
María Alján Rodríguez de 60 anos, presentando profundos tallos nas
pernas e grandes feridas na cabeza. Horas despois detívose a Teresa
Alján de 70 anos, irmá da morta, por sospeitas, pois a detida tiña
uns zapatos rotos manchados de sangue e na súa casa atopouse un
legón tamén manchado de sangue. Teresa nega rotundamente que matara
á súa irmá.
1930, 5 de xullo. David Dacosta Ferreira que viaxaba na baca dun
autobús caeuse na estrada cerca do pobo de Redondela, por mor de
tropezar cun arame que cruzaba o camiño a seis metros do chan. David
sofre graves feridas.
1930, 12 de agosto. Os bois que arrastraban o carro que guiaba
Clemente Figueroa asustáronse. Levaron por diante ao coitado
Clemente, sobre o que pasou o eixo matándoo.
Autor:
Juan Migueles
BIBLIOGRAFÍA
Arredor de nós. Historia da
Policía Local 1863-2003.
Gonzalo Amoedo López e Roberto Gil Moure. 2003.
En
Galiciana-Biblioteca Digital de
Galicia. Xunta de Galicia:
http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es
=> Gaceta de Galicia, El Diario de Pontevedra, La Integridad, El
Progreso, El Regional, El Lucense, La Correspondencia Gallega, El
Pueblo Gallego, Correo de Galicia...
www.boe.es
=> Gaceta Oficial de Madrid
www.consellodacultura.gal
=> Eco de Galicia (A Habana)
No
Ministerio de Cultura
http://prensahistorica.mcu.es
=> El
Correo Salmantino, La Correspondencia de España, El Lábaro
(Salamanca)...
Na Biblioteca
Nacional de España:
www.bne.es
=> El Globo (Madrid), El Liberal, El Día (Madrid), El Correo
Español, El regional
La
Voz de Galicia =>
http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/
Faro
de Vigo => Hemeroteca.
